Кор мортыс кутшӧмкӧ могӧн шыӧдчӧ быдсикас тшупӧда чина дорӧ, унаысь овлӧ, сійӧс некод оз кыв либӧ оз кӧсйыны отсавны, нӧшта на серамсорӧн вочавидзасны: а миянлы пӧ веськодь, ми некодысь ог полӧй, кӧть Римса папалы норась…
И мый ті чайтанныд, Уфаысь «Лимонарий» комплексын олысьяс норасьӧмаӧсь Римса Франциск папалы патераясас кӧдзыд батареяяс вылӧ. Ог тӧд, воліс-ӧ вочакывйыс-а.
Ме эг мӧд гижны Ватиканад. Майбыр, быд во декабрын Москваса Гӧстинӧй Дворын странаса олысьяслӧн да журналистъяслӧн юалӧмъяс вылӧ вочавидзӧ Россияса президент. Бӧръя дырйиыс Владимир Путинлы и ысті кык юалӧм. Дерт, ыджыд лача эг кут, мый кодкӧ вочавидзас. Ӧти вылас вочакывйыс эз на во. А мӧд вылас воис письмӧ… Сыктывдін районса администрацияысь, кӧть эськӧ сэтчӧ эг шыӧдчыв.
Карса олысьяс пиысь уналӧн чужан сикт-грездас кольӧма бать-мамыслӧн керка, кодӧс гижӧдӧмаӧсь ас выланыс.
Унджыкыс апрельсянь октябрӧдз, гашкӧ, сӧмын дасысь кымын сэтчӧ ветлывлӧны картупель пуктыны, мудйысьны да урожай босьтны. И тӧвбыд сэсся керкаыс пуста, гӧгӧрыс лым толаӧн тырӧма. Но та дырйи керка кутысьыслы во чӧж ковмӧ мынтысьны и карса патераысь, и сиктса оланінысь чорыд коммунальнӧй шыблас (ТКО) петкӧдӧмысь.
Но ӧд, бурногӧн кӧ мӧвпыштлыны, мортыс оз вермы ӧттшӧтш сэн и тан «ёгӧсьтны». Сэсся мам керкаӧ гожӧмнас волігӧн уна шыблас эг жӧ вӧчлы. Водзті весиг ог вӧлі тӧд, эмӧсь-ӧ сиктас контейнеръясыс.
Мый сотчӧ, ломта вӧлі пачын, сёян-юан коляссӧ мувердас пыдди тырта гуӧ, а полиэтилен пакет, пластик сулея, жӧч да стеклӧ банка нулі карса контейнерӧ. И ме моз жӧ унаӧн тадзи вӧчӧны. Но та вылӧ видзӧдтӧг некод оз ропкы тулыссянь арӧдз ёгысь вештысьӧмысь.
Коми Республикаса юралысьлӧн Общественнӧй приёмнӧйын «веськыд йитӧда» телефон пыр сёрнитігӧн та йылысь эз ӧтчыд юавлыны «Бумажникса» дачникъяс, Сыктывкарын, Сыктывдін районса Нювчимын, Улыс Чукачойын да Кӧрткерӧсын олысьяс, чорыд кывйӧн казьтылісны ухтажилфондсаӧс лӧп-ёг иналӧмысь кык пӧвста сьӧм босьтӧмысь.
Сыктывкарысь 82 арӧса ань пиыскӧд олӧны Октябрь шӧртуйса став удобствоа патераын. Заречьеын пӧ эм зэрысь юр сюянін.
Стрӧйбасӧ пӧ весиг керкаӧн сьӧкыд шуны. Тулыссянь арӧдз пӧ волывлам сэтчӧ мыйсюрӧ пуктыны-быдтыны град йӧрас. А тӧвнас, нинӧм сэн вӧчнысӧ да, ог и ветлывлӧй. Но во гӧгӧр пӧ вештысям ёг иналӧмысь.
Стройжилтехнадзор службаӧн, «Регоператор Севераысь» ТКО-ӧн вӧдитчӧм кузя юкӧнӧн веськӧдлысьяс быд пӧрйӧ гӧгӧрвоӧдлісны, мый шыблас нуӧмысь шуӧма мынтысьны Россияса правительствоӧн вынсьӧдӧм 354-ӧд номера постановление серти.
Сэні пасйӧма, мый патераын либӧ олан керкаын кӧ некод абу пропишитчӧма-регистрируйтчӧма да оз ов, колӧ вештысьны сідз шусяна собственник лыд сертиыс. Шуам, гозъя олӧны карын, патераныс шӧриа, кыкнанныс сэтчӧ пропишитчӧмаӧсь.
А гожӧмнас найӧ олӧны сиктса керкаын, кодӧс гижӧдӧмаӧсь верӧс вылас, но сэтчӧ некодӧс абу регистрируйтӧмаӧсь.
Сідзкӧ, карса патераысь шыблассӧ мӧдасны артавны кык морт вылӧ, а сиктса керкаын тайӧ коммунальнӧй услугасьыс мынтысяс сӧмын верӧсыс. И сиктса керкаысь да дачаысь шыблас нуӧмысь быть ковмас вештысьны во гӧгӧр.
И со ме водзын Сыктывдін районса администрацияӧн веськӧдлысьӧс вежысь А.В.Коншинсянь вит лист бока письмӧ.
Гӧгӧрвоана, вочакывсӧ эз ачыс Андрей Владимировичыс дасьты, а администрацияас зільысьяс.
Медводдза лист бокас гӧгӧрвоӧдӧны, мый сэтшӧм ТКО-ыс. 1998 вося июнь 24 лунӧ вынсьӧдӧм 89-ӧд номера федеральнӧй оланпас серти тайӧ пӧ оланінысь, офисысь, вузасянінысь ёг-шыблас. Сэні жӧ пасйӧма, мый контейнеръясысь шыблассӧ ректӧ, нуӧ да иналӧ ӧти либӧ некымын регоператор.
Мӧд лист бокас стӧчмӧдӧма, кӧні артмӧ шыбласыс, да кодкӧд кырымалӧны сійӧс нуӧм йылысь сёрнитчӧмсӧ.
Вӧлӧмкӧ, ёгыс чукӧрмӧ керка-патераын, сад да град йӧр вӧдитанінын, а сідзжӧ олан да овтӧм мукӧд стрӧйбаын, му участокын. И сёрнитчӧмсӧ кырымалӧ сэні олысьыс либӧ эмбур вӧсна кывкутысьыс.
Водзті нин нӧшта ӧтитор шемӧсмӧдіс вылынджык казьтыштӧм 354-ӧд номера постановлениеас.
Кырымаліс мортыс регоператоркӧд сёрнитчӧмсӧ кӧть эз, сылы вайӧны шыблас нуӧмысь тшӧт. Мынтас кӧ квитанцияын индӧм сьӧмсӧ, лыддьыссьӧ, мый сёрнитчӧмсӧ кырымалӧма нин. Тайӧ сідз шусяна конклюдентнӧй действие. Эм кӧ ӧшинь улад контейнер, тэ верман сэтчӧ мыйкӧ шыбитны, а сідзкӧ, ковмас мынтысьны.
Письмӧса коймӧд лист бокас буретш та йылысь и гижӧма. Нӧшта сэні гӧгӧрвоӧдӧны, выльысь пӧ артавны позяс карса патера кузя рӧскодсӧ, олысьясыс кӧ петкӧдласны кабала, кӧні пасйӧма, мый гожӧмнас вит лунысь дырджык сэні некод эз вӧв.
Мыйсяма тайӧ документ? Нёльӧд лист бокас администрацияса зільысьяс бара жӧ ыстысьӧны 354-ӧд номера постановление вылӧ.
Сэні гаравсьӧ командировкаӧ ветлӧм йылысь удостоверенньӧ, санаторий-курортын бурдӧдчӧм-шойччӧм йылысь справка, кытчӧкӧ ветлӧм-мунӧм йылысь кабала либӧ электроннӧй билетъяс, гостиницаысь, мукӧд оланінысь тшӧт, кӧнкӧ велӧдчӧм либӧ мукӧд помка вӧсна кад кежлӧ регистрируйтчӧм йылысь пасйӧд.
Туясны та могысь и вневедомственнӧй охранасянь кабала, кӧні пасйӧма, мый найӧ видзӧдісны тіян патера бӧрся, консульствосянь либӧ диппредставительствосянь суйӧр сайын олӧм йылысь справка, Россияса Вооружённӧй вынъясын служба йылысь документ да сідз водзӧ.
Письмӧ помланьыс нин казьтыштӧны, мый сиктса керкаын коммунальнӧй услугасьыс вештысьӧ сӧмын сэні регистрируйтчӧмаыс, и шыблас нуӧмысь быть ковмас мынтысьны во гӧгӧр.
Эм кӧ пӧ вылынджык лыддьӧдлӧм кабала-документыс, позьӧ шыӧдчыны «Регоператор Севераӧ» карса патераысь коммунальнӧй услуга выльысь арталӧм могысь. Теш дай сӧмын!
Водзті быд гожӧм ветлі челядькӧд саридз дорӧ лун кызь кежлӧ. Ни ӧтчыдысь эг корлӧй выльысь артавны патераысь рӧскодсӧ. А сиктса керкаын йӧзыс во джын оз овны, да кутшӧмкӧ «шыблас» нуӧмысь колӧ мынтысьны.
Та йылысь 2020 восянь «Коми муын» йӧзӧдлі нин некымын гижӧд. Ставсӧ тайӧс зэв бура тӧда.
Мыйла оз позь пыртны вежсьӧмъяс татшӧм шогмытӧм оланпас-постановлениеас?
Дыр-ӧ йӧзыс мӧдасны быд тӧлысь мынтыны карса патераысь шыблас иналӧмысь да сэк жӧ сикт-грездса «дачаысь», кӧні во джын некод оз ов?
Кодкӧ, гашкӧ, шуас, тӧлысьнад 60-70 шайтыд пӧ абу сэтшӧм уна, но ӧд во джыннад артмӧ ылӧсас сюрс джын мында.
Пенсионерыдлы тайӧ тӧдчымӧн нин. Сэсся делӧыс абу сӧмын таын. Мыйла йӧзыс вештысьӧны, позьӧ шуны, сынӧд новлӧмысь?
Гӧгӧрвоны, мый мортыс оз ов керкаас, позьӧ электросчётчик серти. Во джын кӧ сэні ни ӧти киловатт оз сод, сідзкӧ, керкаас некод оз биасьлы, оз видзӧд телевизор, оз уджӧд холодильник да оз пузьӧд электрочайник.
Та йылысь и юалі Владимир Владимировичлысь, но, артмӧ, чинаяс бара мынтӧдчисны ковтӧм вочакывйӧн.
<> Николай Размыслов. Снимокъясыс авторлӧн да ӧтуввезйысь.