Республикаса юралысь Ростислав Гольдштейн да вуз-колледжӧн веськӧдлысьяс аддзысьлігас сёрнитісны, мый колӧ вӧчны, мед велӧдчӧм том йӧз эз мунны мукӧд регионӧ, а кольччисны чужанінас.
–Бурджык олӧм корсьӧм могысь найӧ мӧдӧдчӧны гырысь каръясӧ –Москваӧ, Санкт-Петербургӧ. И тшӧкыда вошӧны уна йӧз пӧвстад, оз сяммыны тырвыйӧ ассьыныс сям-кужӧмсӧ восьтыны, – паніс сёрнисӧ Ростислав Гольдштейн. – А найӧ колӧны тані, гортас. Тані найӧ вермасны ӧдйӧ аддзыны удж да петкӧдлыны асьсӧ. Быд во вуз-техникум помалысьыс 80 прӧчентыс пыр жӧ медасьӧны удж вылӧ. Некутшӧм личӧдъяс ни мича кывъяс ньӧти оз отсавны, асьным кӧ ог кутӧй эскыны чужан мулӧн аскиа лунӧ. Чужанін радейтӧмтӧ семьяын нин, школаын, университетын колӧ пестыны. Коми мулӧн озыр история, культура, и сӧвман позянлунъясыс гырысьӧсь. Миянлы эм мыйӧн гӧрдитчыны да кытчӧ водзӧ мунны. И миян мог – вӧчны республиканымӧс сэтшӧмӧн, мед быдӧнлы вӧлі окота тані овны да уджавны.
Ростислав Гольдштейн пасйис, социологъяслӧн туясьӧм серти пӧ том йӧз мунӧны чужанінсьыс сы вӧсна, мый чайтӧны – тані нинӧм бурыс оз ло, уна он нажӧвит, ичӧт кар-сиктад олӧмыс гажтӧм. Тадзи мӧвпалӧмыс томулов пӧвстын зэв ёна паськалӧма-вужъясьӧма. Дерт, мырдӧн пӧ тшӧктыны йӧзсӧ кольччыны ас регионӧ он вермы, и колӧ петкӧдлыны налы, мый и тані позяна шедӧдны гырысь вермӧмъяс.
Сёрни дырйи вӧлі пасйӧма, мый оз на быд кар-районын предприятиеясӧн веськӧдлысьяс аддзысьлыны быдмысь войтыркӧд да тӧдмӧдны асланыс уджӧн, висьтавны, кутшӧм специальносьта войтыр налы колӧны.
Ростислав Гольдштейнлӧн кывъяс серти, профориентация уджсӧ уна во колӧ нуӧдны. Да пример пыдди вайӧдіс Япония: кызь во пӧ налы ковмӧма, медым шыблассӧ йӧзыс юклӧмӧн кутісны чукӧртны. Детсадсаӧс пӧ кутісны таӧ велӧдны, и кор верстяммисны найӧ, сӧмын сэки уна вося уджсьыс водзӧсыс тыдовтчис.
–Гашкӧ, и миянлы детсадсянь жӧ босьтчыны колӧ? – юаліс чукӧртчӧмалысь республикаса юралысь.
Ухтаса техническӧй университетысь ректор Руслан Агиней казьтыштіс, ӧні пӧ бюджет тшӧтш весьтӧ велӧдчысь лыдсӧ урчитӧ федеральнӧй шӧрин, и абитуриентлӧн кӧ оз чукӧрмы колана мында баллыс, сійӧ мунӧ регионысь бокӧ. Ростислав Гольдштейн шуис та вылӧ, нинӧм пӧ лёкыс абу, сё балл нажӧвитӧм абитуриент кӧ велӧдчас республикаысь бокын. Мед пӧ сӧмын бӧр сэсся бергӧдчас чужанінас. А Комиын пӧ эм став позянлуныс тӧлка том специалистъяслы тырвыйӧ петкӧдлыны ассьыныс сямсӧ.
–Ӧні Комиын колӧ 10 сюрс веськӧдлысь. Дерт, быдӧнӧс пыр жӧ министрӧ индыны ог вермӧй, но вермам отсавны быдмыны удж кузяыс, – шуис регионса юралысь.
Власьт тэчасын уджавны кӧсйысь том йӧзлы республикаын збыльмӧдӧны «Коми – территория действий» проект. И бизнес юкӧнын водзмӧстчӧм могысь том специалистъяслы лӧсьӧдӧма жӧ став коланасӧ. Та йылысь висьталіс регионын экономика сӧвмӧдан да промышленносьт министерствоӧн веськӧдлысь Алексей Просужих. Комын вит арӧсӧдз асшӧр уджалысьыс пӧ Комиын 4 сюрс 923 морт – став предпринимательсьыс 26 прӧчентыс. А Россия пасьтала – сӧмын 6 прӧчент кымын.
Велӧданног сӧвмӧдан институтса ректор Галина Китайгородскаялӧн кывъяс серти, бӧръя воясӧ унджык том морт кӧсйӧ лоны инженерӧн, бӧрйӧ техникакӧд йитчӧм удж. Сыктывкарса вӧр институтысь директор Любовь Гурьева висьталіс, воысь-во пӧ содӧ лыдыс налӧн, кодъяс техникум помалӧм бӧрын кӧсйӧны босьтны вылыс тшупӧда тӧдӧмлун. А 2025 воӧ вӧр институт помалысь пӧвстысь 96 прӧчентыс кольччис уджавны республикаӧ.
Чукӧртчылігӧн шуисны дасьтыны торъя программа, медым ышӧдны том йӧзӧс кольччыны чужанінас.
Республикаса юралыськӧд вуз-колледжса ректоръяс аддзысьлісны Сыктывкарса политехническӧй техникумын. Ростислав Гольдштейн кытшовтіс сэтчӧс мастерскӧйяс, сёрнитіс студентъяскӧд, преподавательяскӧд. Техникумас ӧні велӧдчӧ 2,5 сюрс морт, и найӧс виччысьӧны нин регионса экономикалӧн уна юкӧнын.
<> Гижӧдсӧ дасьтіс Павел Симпелев. Снимокъясыс ӧтуввезйысь.