Эмӧсь миян пӧвстын инас ӧшйывтӧм йӧз. Век налы колӧ кытчӧкӧ мунны, мыйкӧ выльтор аддзывны-тӧдлыны-кывлыны-видлыны…
Неважӧн на Виктория Ромашкиналысь Карелияӧ, вепс муӧ ветлӧм йылысь вель уна туй выв пасйӧд «Коми муын» йӧзӧдім. А сентябрнас мортыд Беларусь Республикаӧ волӧма. Виктория окотапырысь юксьӧ газет лыддьыськӧд сэтчӧ ветлӧм кузя казьтылӧмнас.
Белорус шайт, роч шайт…
Беларусьын асланыс валюта – белорус шайт (б.ш.). Сійӧс позьӧ ньӧбны банкысь да сідз шусяна обменникысь роч шайтысь (р.ш.), долларысь да евроысь. Но мыйла, быдлаын кӧ позьӧ вештысьны Россияса «Мир» картаӧн? Картасӧ сетӧм банклӧн курс серти. Менам – «Сбер». Тӧд вылӧ: Россияса банкъясӧн жӧ лэдзӧм Visa да MasterCard картаясыс оз уджавны.
Воторникас ме ньӧбаси татшӧм курс серти: 1 белорус шайт і 28,39 роч. Аскинас 1 белорус шайтыс вӧлі 28,35 роч шайта. Мый нӧ сійӧ нёль урыд!
Беларусьын вештысьӧны сӧмын белорус шайтӧн. Таксистлы ни маршруткаса шоперлы, кафеын уджалысьлы ни базарын вузасьысьлы весиг эн вӧзйӧй роч шайттӧ ни мӧд валюта! Оз босьтны, ӧд таысь вермасны кыскыны уголовнӧй кывкутӧмӧ.
Но и вайӧда Минсксянь 20 километрсайса карын ӧти сетевӧй вузасянінысь сёян-юан вылӧ ӧткымын дон.
«Добрый» яблӧга сок литрыс виж ценник серти (донтӧммӧдӧмӧн) 3,49 белорус шайта. Миян ногӧн 3,49х28,35 і 98,94 р.ш.
Россияын вузавлан жӧ 2,6 прӧчента «Минская марка» литр йӧлыс Беларусьын 2,57 б.ш., миян ногӧн 72,86 р.ш.
Колькйыс, ме серти, сэн донаджык. С1 сикаса дассьыс колӧ вештыны 3,79 б.ш. (эм и донаджык), миян ног 107,47 р.ш.
Няньыс эм и шайта, и кыка, и куима – асланым дон жӧ.
«Савушкин» творожок вузалӧны 1,60-ысь, миян сьӧмӧн – 45,36 шайтысь. Ме серти кӧ, Россияын чӧсмасянторйыс сы дона кымын жӧ.
«Киндер» шоколадыс – 11 б.ш., либӧ 311,85 р.ш. (ок, кутшӧм дона налӧн!). А белорус «Алёнкаыс» виж ценникнас 4,49 б.ш. – 127,29 р.ш. (пӧшти миян дон, сӧмын ог тӧд, кодарыс чӧскыдджык).
Ӧгуреч доныс 3,26 б.ш., миян ног – 92,42. Лавкаас помидорыс вӧлі куим сикас: 3,69; 5,12; 7,19 белорус шайта, мӧд ног кӧ, 104,61; 145,15 да 203,84 роч шайта. Морков да свеклӧ доныс 0,90 б.ш. (25,52 р.ш.), лукйыс – 1,52 (43,10).
И бара на донъяс йылысь
Лучший завтрак, он какой?
С белорусской колбасой.
И в обед вкусна она,
С Беларуси колбаса.
Пӧшти кывбур, но тайӧ дзик збыль. Белорус сёяныс ӧнӧдз на «знак качествоа». Вӧчӧны, дерт, и «ешкаасӧ», сідзкӧ, колӧ сюся лыддьыны гижӧмасӧ да босьтны тӧд вылӧ донсӧ. Дерт, и тӧдны, кытысь мый ньӧбны. Калбасыс, мыйӧн менӧ гӧститӧдісны да нӧшта на и туйӧ сетісны – прамӧй, збыльысь яйысь вӧчӧма. Базарын сійӧс ньӧбасьысь дырйиыс бергӧдлӧны да тыртӧны-тыралӧны.
Менам видзӧдӧмпӧръя, Беларусьса кафе-ресторанын донъясыс гырысьджыкӧсь. Но тані тшӧтш колӧ тӧдны, мый туристъяс ветланінын да тусуйтчан-барнӧй Зыбицкӧй уличаын ставыс донаджык.
Сэк жӧ шуӧны, чӧскыда да донтӧмджыкысь пӧ позьӧ нуръясьны «Mon Nom», «Лидо», «Васильки» кафе-ресторанын. И быдлаын вӧзйӧны вужвойтыр сёян-юан, весиг Макын – картупеля пирӧг. Пасъя тшӧтш, фастфудыс Беларусьын миян серти донаджык.
А со общественнӧй транспортӧн ветлан донъясыс бур ногӧн шензьӧдісны. Метроын мунӧмысь ме вешті 1,15 белорус шайт, миян ногӧн – 32,60. Гӧгӧрвоана, Минскын метроыс абу Москва-Питерын ыджда, куим вож и эм, но век жӧ. Сымда жӧ ковмас мынтыны автобусӧн, троллейбусӧн, трамвайӧн мунӧмысь. Билетсӧ позьӧ ньӧбны шоперыслысь.
Метроас важ мозыс на колӧ мынтысьны жетонӧн, но мукӧд турникетас ладмӧдӧма нин банкса картаӧн мынтысян тэчас.
Татшӧмсӧ вочасӧн лӧсьӧдӧны и му выв транспортын, но тшӧкыдджыкасӧ колӧ вештысьны шоперыслы либӧ кондукторлы. Та вӧсна сьӧрсьыд век колӧ «ловъя» сьӧм-наличка. Либӧ босьтны некымынысь ветлӧм-мунӧм могысь ӧтувъя проезднӧй.
Беларусьын позьӧ донтӧминикысь путешествуйтны поезд-автобусӧн. Но писькӧслуныд кӧ оз тырмы, бурджык босьтны тур. Дерт, тадзсӧ донаджык, но лӧсьыдджык.
Минск кузя автобуса экскурсияысь корӧны кык сюрс шайт гӧгӧр (миян ногӧн), Несвижса да Мирса замокъясӧ нулӧмысь – 5.670 шайт, Брестса изкарӧ – 6.237, БелАЗ-ӧ – 3.685, «Дудутки» музей комплексӧ – 3.118 шайт…
Тайӧ донъяссӧ тӧдмалі туроператоръяссянь. Ас кежсьыд сэтчӧ волыны сувтӧ кык пӧв донтӧм.
Шуам, Несвижса замокӧ пырӧмысь миянлысь босьтісны быдӧнсянь 793 шайтӧн. Минск кузя асшӧра кытшлалӧм-гуляйтӧмысь сьӧм эг вештӧй.
Сӧвет: Беларусьӧ колӧ волыны этша вылӧ вит лун да дырджык кежлӧ.
Мобильнӧй йитӧд вӧсна майшасьны оз ков. Беларуськӧд сёрнитчӧм серти Россияса операторъяс киритісны роумингсӧ, да асланыд тарифысь содтӧд мынтытӧг верман сёрнитны тӧлысьнас 150 минут.
1 ГБ интернетысь колӧ вештыны содтӧд 150 шайт, но миян вӧлі гортса Wi-Fi. Вай-файыс ӧні эм и быд гостиницаын да аппартаментын.
Туй морт керкаясын донъяс йывсьыс висьтавны нем ог вермы.
Сёрнитны кӧ ломтас-мавтас вылӧ донъяс йылысь, сентябрь 25 лунӧ 95-ӧд бензиныс да дизельыс вӧлі 2,71 б.ш., миян ногӧн – 76,83, а 92-ӧдыс – 2,61 либӧ 73,99.
Россияса регионъясын бензин доныс торъялӧ: кӧнкӧ сійӧ квайтымын шайтысь донаджык, а кӧнкӧ и матӧ сёа.
Беларусьын жӧ став АЗС-ас доныс ӧткодь, сы вӧсна мый сійӧс урчитӧ государство.
* * *
Мӧдысь сэсся гижа удждон да пенсия йылысь. Чайта, чуйманныд…
(Водзӧ лоӧ на.)
<> Виктория Ромашкина.
Комиӧдіс Елена Плетцер. Снимокъясыс авторлӧн да ӧтуввезйысь.















