Коми нывъяслы «Райда» конкурс нуӧдӧны 2006 восянь. Тайӧ вермасьӧмыс мыччӧдіс миянлы ӧкмыс мича да муса Райдаӧс.
Таво конкурсыс мунас дасӧдысь. Тшупӧда паса гаж водзвылын сійӧс дасьтысьяслы окота лои тӧдмавны вӧвлӧм Райдаяслысь олан туйсӧ да гаж йылысь казьтылӧмъяссӧ.
Корсьысигӧн воис шог юӧр. 2010 вося вермысь, Изьва сиктысь Ирина Терентьева абу нин миянкӧд таладоръюгыдас. Сы йылысь висьтасьӧны ӧти классын велӧдчысьяс да велӧдысьыс.
2006 во.
Яна Васильченкова
Ме – Коми муын медводдза Райда. Артмис вермыны 2006 воын. Сэки меным вӧлi 16 арӧс. Республика тшупӧдын медводдза места босьттӧдз вермаси Кулӧмдiн районса нывъяслӧн конкурсын – босьтi сэн первой места.
Медводдза «Райда» вермасьӧмыс артмис зэв кыпыд. Венласим ас костын 15 ныв. Ме арлыд серти вӧлi медся ичӧт. Конкурсыс мунiс кык лун. Первой лунас вӧлi медся сьӧкыд – медшӧр вермасьӧмыс мунiс буретш сэки. Мӧд лунас – гала-концерт. Петкӧдлiм медбур номеръяс. Зэв бура помнита, кыдзи первой лун помын вермасьӧм бӧрся дыр репетируйтім бальнӧя йӧктӧм мича платтьӧясӧн. Кок мудзис, гортӧдз ӧдва вои.
Первой лунсӧ, кор вермасим, ме вӧлi зэв рад аддзыны Гожся университет кузя бур ёртӧс – Изьваса Няшабӧжысь Инесса Пудковаӧс (ӧнi – Инесса Орёл). Мен дзик пыр лоис гажаджык конкурс вылын – тӧдса морткӧд сьӧлӧмсянь сёрнитiм.
Зэв бурӧн казьтывла Кулӧмдiн районысь Ирина Гулькоӧс, Антонина Кузнецоваӧс, Галина Расоваӧс, кодъяс отсасисны район нимсянь лӧсьӧдчыны.
Гала-концерт лунӧ медмича здукӧн лоис менам сцена вылын «Мамӧлы» Михаил Оверинкӧд (авторыскӧд) ӧтув сьылӧм. А сцена сайын мекӧд кузяла сулалiс менам мамук – Лидия Николаевна Васильченкова. Менам вермӧмӧй – тайӧ ёнджыкасӧ сылӧн уджыс и сямыс, а нӧшта Владимир Игоревич Шомысовлӧн, коми кыв да литература велӧдысьлӧн.
Пыр бурӧн казьтывла тайӧ кадсӧ. Кыпыд да югыд лунъяс!
2008 во.
Юлия Козлова
Ме республикаса мӧд «Райдаын» вермысь. Тайӧ вӧлi 2008 воын, сэк менам овӧй вӧлi Седрисева.
«Райда» конкурс вылӧ ме вои Кӧжмудор сиктысь 16 арӧсӧн, велӧдчи 10 классын. Неуна полi, но ачымӧс лӧньӧдi, ӧд бура тӧда коми кыв да культура, зiля дасьтыси.
Конкурс вылӧ локтiсны 15 мича, тӧлка да енбиа ныв. Медводдза тшупӧдын вӧлi самопрезентация. Ме висьталi ас йылысь да лыдди «От гӧра» кывбур. Сійӧс гижи ачым, дерт жӧ, отсалiсны коми кыв велӧдысьяс. Ме вӧлi сё вося сарапана, кодӧс сетiс конкурс кежлӧ миян сиктса музей. Сэсся ме йӧктi, сьылi да ворсi гитараӧн. Ворснысӧ отсалiс Илья ёртӧй. Медся мича тшупӧдыс вӧлi обрядъяс йылысь. Ме петкӧдлi, кыдзи ыджыд мам пывсянын медводдзаысь мыссьӧдӧ ассьыс внуксӧ. Тайӧ петкӧдчӧм бӧрас менӧ ас костын ставӧн индісны «аканя нылӧн».
Мӧд лунас вӧлi гала-концерт. Миянӧс мичмӧдісны, рытъя платтьӧӧдісны, туплиӧдісны.
Ме нач эг виччысь, мый лоа вермысьӧн! Став нывкаыс сэтшӧм лӧсьыда петкӧдчис да.
«Райда» бӧрын ме водзӧ дасьтыси «Звезда Севера» конкурс кежлӧ, кытчӧ волӧны Россияса став финн-йӧгра регионсьыс медмича нывъясыс. Сэні ме босьтi коймӧд места.
Ӧнi уджала 35-ӧд номера шӧр школаын англия да немеч кыв велӧдысьӧн. Тавосянь ме нӧшта на и коми кыв велӧдысь. Прӧст кадӧ йӧкта хип-хоп «Регион 11» йӧктан студияын.
Зэв нимкодь, мый «Райда» конкурссӧ пыр на нуӧдӧны, мый пырӧдчӧны нывъяс, петкӧдлӧны ассьыныс енбисӧ, коми кыв тӧдӧмсӧ!
2010 во.
Ирина Терентьева
«2010 вося «Райда» дасьтысьяс мӧвпыштӧмаӧсь, быттьӧ роч том зон бӧрйӧ ыджыд семьяысь аслыс гӧтырпуӧс. Сцена вылӧ нывъяс ставныс петісны венечувса еджыд платтьӧӧн. Жӧник жӧ гӧтырпунас бӧрйис Изьва сиктысь Ирина Терентьеваӧс. Вермысьлы козьналісны Финляндияӧ ветлыны путёвка.
Ириналы 17 арӧс, сійӧ велӧдчӧ 11 классын. Школасӧ помалӧм бӧрын кӧсйӧ пырны Иван Куратов нима педколледжӧ, лоны ичӧт классъяс велӧдысьӧн, сы вӧсна мый зэв ёна радейтӧ челядьӧс», – тадзи гижис сы кадся «Коми му» газет.
А матыссаясыс казьтылӧны Ирина йылысь тадз:
–Ира чужис 1993 вося апрель 1 лунӧ Изьваса Том посёлокын. Витӧд классӧдз велӧдчис Томса шӧр школаын, а квайтӧдын веськаліс приютӧ. Дас ӧтиӧд классӧдз сійӧ велӧдчис Изьваса шӧр школаын.
Изьваса квайтӧд классӧ воӧм бӧрын пырысь-пыр быдӧнкӧд ёртасис. Серамбана, зэв водзмӧстчысь, велӧдчӧмын зіль, Ира кужис сибӧдчыны быдӧн дінӧ. Торъяліс авъялунӧн, асшӧрлунӧн да уджачлунӧн.
Ириналӧн вӧлі зэв бур гӧлӧс, да сійӧ азыма пырӧдчыліс школаса быд рыт-гажӧ. Олӧмсӧ радейтысь да енбиа, Ирук вӧлі томулов котырын шоныд діторйӧн. Тӧдіс быдӧнлысь чужан лун, школаса гаж. Позьӧ шуны, Ирина кутіс класса традицияяс.
Изьваын сэки мунліс енбиа челядьлы «Изьваса кодзувъяс» вермасьӧм. Ира бура сэні петкӧдчис, кужис кутны асьсӧ сцена вылын, шензьӧдіс ставнысӧ аслас восьсалунӧн. Водзӧ сылы вӧзйисны пырӧдчыны «Райда» конкурсӧ. Ира дыр репетируйтіс. Сыкӧд ӧтлаын дасьтысис и йӧктан котыр.
Конкурс дырйи Ира босьтіс медводдза места. Ми ставӧн гӧрдитчам Иралӧн вермӧмӧн!
Школа помалӧм бӧрын сійӧ пырис велӧдчыны Сыктывкарса медицина колледжӧ. Недыр мысти чужтіс ныв. Колледж помавтӧг Ира пырис уджавны лавкаӧ да сдайтіс шопер право вылӧ, ветлӧдліс машинаӧн. Сэсся петіс верӧс сайӧ, чужтіс мӧд ныв, а нӧшта дӧзьӧритіс верӧс нывсӧ. Ира вӧлі зэв тӧждысьысь да бур мамӧн.
Зэв жаль, мый Ируклӧн олӧмыс ори вывті водз, да мада нылукъясыс колины мамтӧг.
Сыын ӧтлаасисны енби, шаньлун, йӧзӧс радейтӧм, сибыдлун. 2020 воын, школа помалӧмсянь 10 во мысти, Ира воліс ӧти классын велӧдчысьяскӧд аддзысьлӧм вылӧ. Кыдзи и водзті, сійӧ вӧлі мича, а нюмыс да пытшкӧс биыс шонтісны сьӧлӧмъяс.
2012 во.
Александра Носкова
Кор ме лои вермысьӧн «Райда-2012» коми конкурсын, овӧй вӧлі Макарова. Петкӧдлі ме Инта кар, а чужлі Кӧрткерӧс районса Шойнатыын.
Тайӧ вӧлі менам медводдза тӧдчана конкурс, и сійӧ пыр жӧ вайис вермӧм. Гала-концертысь колины зэв бур казьтылӧмъяс. Кажитчисны котыртысьяс да Анастасия Есева режиссёр. Ставсӧ вӧлі мӧвпыштӧма посниторйӧдз. Вермасьысь нывъяс сьылісны, йӧктісны, петкӧдлісны сценкаяс, а ме петкӧдлі «Ме – кӧр видзысь» коми йӧзкостса ворсӧм – тайӧ медся ёна колис вежӧрӧ!
Финн-йӧгра этнопаркын кык луныс кажитчисны зэв кузьӧсь. Медводз ми петкӧдлім ассьыным паськӧмнымӧс да енбинымӧс, а сэсся дасьтім гала-концерт кежлӧ номеръяс.
Залын пукалісны вокъясӧй да бать-мам – менам медбур отсасьысь-донъялысьяс. Сійӧ здукас, кор висьталісны вермысьӧс, залыс быттьӧ здук кежлӧ кынмыліс. Ассьым нимӧс кылі да, сьӧлӧм дугдыліс тіпкыны. Тайӧ висьтавны позьтӧм сьӧлӧмкылӧм. Конкурс бӧрын дыр на воисны чолӧмалӧмъяс да шоныд кывъяс, весиг школаса велӧдысьяссянь да важ ёртъяссянь. Ыджыд аттьӧ йӧзыслы, кодъяс отсалісны меным конкурс кежлӧ дасьтысигӧн да вермасигӧн.
2015 во.
Мария Юшкова
Мичлун да творчествоӧ туйӧй заводитчис 2015 воын «Райда» коми мича нывъяслӧн конкурсын петкӧдчӧмсянь. Тайӧ вӧлі вунлытӧм лоӧмтор, коді муніс менам чужан Кулӧмдін районын. Ставыс вӧлі зэв бур: нывъяс вӧліны эз сӧмын син ёран мичаӧсь, но и зэв енбиаӧсь. Ми сьӧлӧмсяньным отсасим ӧта-мӧдлы, и тайӧ ӧтувъялунсӧ ме казьтыла ӧнӧдз.
Таысь кындзи конкурсыс лӧсяліс тшупӧда паслы – Ыджыд Вермӧмсянь 70 во тырӧмлы. Менам петкӧдчӧмӧй вӧлі буретш сиӧма тайӧ ыджыд лоӧмторсӧ пыдди пуктӧмлы.
«Райдаӧ» пырӧдчӧмыс лои менам водзӧ быдмыны трамплинӧн. 2015 да 2016 воясын петкӧдлі республиканымӧс да Коми госслужба академия «Мисс студенчества Финно-Угрии» войтыркостса конкурсын. Ижевскын 2015 воын шедӧді «Мисс интеллект» ним, а Петрозаводскын 2016 воын сетісны «Мисс артистичность» нимпас.
Татшӧм вермасьӧмъясыс сетӧны ыджыд опыт, велӧдӧны кутчысьны сцена вылын да этшаджык повны. Но медся тӧдчанаыс – тайӧ зэв ыджыд чесьт да кывкутӧм петкӧдлыны ассьыд районтӧ да республикатӧ, а сідзжӧ пуктыны пай озыр коми культура да кыв паськӧдӧмӧ.
2017 во.
Анастасия Шахова (Третьякова)
Быттьӧ тӧрыт на ставыс вӧлi, а кольӧма нин 9 во. 2017 воын ме сӧмын на эштӧдi колледж, локтi аслам районӧ да пыри уджавны содтӧд тӧдӧмлун сетысь велӧдысьӧн. «Райда» конкурс йылысь ме кывлi унаысь, но некор эг аддзы ачымӧс тайӧ конкурсас.
Кулӧмдiнын районса тшупӧд вӧлі вӧльгым тӧлысьӧ. Меным вӧзйисны петкӧдчыны, и кӧсйыси. Шедӧдi медводдза места, да шуисны мунны карӧ, петкӧдчыны республика тшупӧдын. Дерт, вӧлi пола. Но менам мыш сайын вӧлi вына борд. Ирина Александровна Гулько наставничаалiс, Кулӧмдiнса культура керка вурис дефиле кежлӧ мича платтьӧ, районса администрация тӧждысис ме вӧсна. Быдӧн отсасис кыдз вермис. Лӧсьӧдiм театральнӧй номер – аканьӧн пуктiм «Яг-Морт» мойдысь юкӧн.
Республикаса тшупӧд мунiс кык лун: ӧти лунӧ конкурс, мӧдас – гала-концерт. Менам ёртъяс локтiсны плакатъясӧн, вӧлi зэв нимкодь. Кажитчис, мый вӧлi зэв кыпыд гаж кыкнан лунас. Нывъяскӧд ми ӧта-мӧдлы зэв ёна отсасим, некод эз лёкӧдчы. Унакӧд на пиысь ме вӧлi тӧдса, и полӧмлунӧй бырис. Ставныс – ас йӧз.
Районын меным пудъясьӧм бӧрын вичмис 7-ӧд номер. И республика тшупӧдас тшӧтш. Шуи аслым, мый тайӧ бур пас.
Ме ньӧти эг эскы, мый лоа Райдаӧн. Кор шуисны нимӧс, петiс синваӧй, и быттьӧ эг дзик пыр гӧгӧрво, мый шуисны збыль менӧ. Тайӧ вӧлi зэв виччысьтӧмтор. Ставныс вӧлiны сэтшӧм мусаӧсь, мичаӧсь да шаньӧсь, и быдӧн, дзик быдӧн вӧлiны Райдаясӧн. Ме зэв нимкодьпырысь видзӧдi мукӧд петкӧдчӧмсӧ.
Кӧть и олам ӧти Коми муын, но быд районын аслас традиция да оланног. Таӧн меным и воӧ сьӧлӧм вылӧ конкурсыс, ӧд эм позянлун быд районлы петкӧдлыны ассьыс ичӧт чужанінсӧ мукӧд водзас. Нимкодь, мый сы мында воӧн конкурсыс эз кус, а водзӧ олӧ. Сiдзкӧ, эмӧсь на найӧ, кодъяслы ас вужйыс да бать-мам кывйыс дона да колана.
Кӧсъя сины тавося нывъяслы сюсьлун, терпенньӧ да босьтны конкурссьыс став бурсӧ да шаньсӧ, мый сiйӧ вермас сетны. Мед коми кыв да чужан му радейтӧмыс оз быр конкурс бӧрын. Став бурсӧ!
2019 во.
Юлия Ахметшина (Филиппова)
Ӧні, бӧрӧ видзӧдігӧн, 2019 вося декабрсӧ казьтыла шоныда да кокньыдика тіралігтыр. Сыктывкар паныдаліс миянӧс кӧдзыда, но Коми Республикаса войтырлӧн Ёртасян керкаын вӧлі збыльысь жар. Ме, Щельяюрса школаын дас ӧтиӧд классын велӧдчысь, сулалі сцена бокын да майшасьӧмӧс лӧньӧдны зільӧмӧн шуалі ачымӧс такӧдан кывъяс. Сэки ме эг на тӧд, мый буретш тайӧ конкурсыс лоӧ олӧмын медся тӧдчана лоӧмторъясысь ӧтиӧн.
«Райда» сцена вылӧ туйыс менам заводитчис гожӧмнас. Культура керкаын уджалысьяс вӧзйисны видлыны вынӧс «Луд» гаж дырйи «Нывъяслӧн ордйысьӧмын». Сэні вермӧм бӧрын ме веськалі татчӧ – Печора, Изьва, Кӧрткерӧс, Койгорт, Кулӧмдін да Удора районъясысь сизим медбур ныв пӧвстӧ. Колӧ шуны, сійӧ воас конкурсас медводдзаысь петкӧдчисны ӧтпырйӧ куим изьватас! Босьтны кӧ тӧд вылӧ, мый ачыс Райда – миян муын Яг-Морт йылысь гижӧм висьталӧмса героиня, тайӧ кажитчис миянлы бур пасӧн.
Конкурсыс эз вӧв кокни. Котыртысьяс сьӧктӧдісны уджтассӧ: куим задание пыдди миянӧс виччысис вит. Став уджтасыс муніс комиӧн. Тайӧ вӧлі медшӧрыс – петкӧдлыны, мый ӧнія коми ныв вермӧ лоны уна пӧлӧсӧн: водзмӧстчысьӧн, енбиаӧн, но сэк жӧ кольӧ традицияяс да чужан кыв видзысьӧн.
Казьтыла, кыдзи мичлун конкурсъясын дефиле пыдди ми петавлім карнанӧн да сарапанӧн. Тайӧ вӧлі сэтшӧм сьӧлӧмсянь да збыльысь.
Сцена вылын ме зіли петкӧдлыны ставсӧ, мый кужа. Медся радейта сьывны, но сы кындзи йӧкта, петкӧдча спектакльясын.
Кор юӧртісны вермысьсӧ, эг эскы аслам пельлы. Медводдза места! И Райдалӧн сюмӧдысь юркытшыс, кодӧс вӧчӧма Кудымкарысь перым-коми мастер Валентина Петухова – менам. Сійӧ здукас кылі эг сӧмын вермӧмысь радлунсӧ, но и ыджыд кывкутӧм.
Орччӧн пьедестал вылын сулалісны ме кодь жӧ авъя нывъяс: «Катшасин» нима Кристина Третьякова да «Пӧлӧзнича» нима Лариса Мартюшева. Ми ставным лоим ӧти ыджыд история юкӧнӧн.
Ӧні, кад кольӧм бӧрын, ме гӧгӧрвоа: «Райда» – тайӧ абу сӧмын конкурс. Тайӧ позянлун висьтавны ас йывсьыным, петкӧдлыны, мый ми, том коми нывъяс, тӧдам вужъяснымӧс, пыдди пуктам чужан кыв да культура да дасьӧсь нуны тайӧ озырлунсӧ водзӧ. И сюмӧд юркытшыс – тайӧ абу сӧмын козин, тайӧ дыр кежлӧ казьтылантор!
2021 во.
Валерия Пантелеева (Вокуева)
Ӧнӧдз казьтыла тайӧ лунъяссӧ шоныда. Конкурс кежлӧ дасьтысьӧмсянь наградаяс сетӧмӧдз тайӧ вӧлі лӧсьыд да гажа кад. Дасьтысим сьӧлӧмсянь, лыдди уна литература, мӧвпыштім творчествоа номер.
Конкурсыс муніс кык лун: медводдза лунас нывъяс петкӧдлісны коми культура да кыв тӧдӧмлун, шензьӧдісны жюриӧс асланыс енбиӧн да мичлунӧн, мӧд лунас вӧлі гала-концерт.
Медводдза луныс вӧлі зэв кывкутана, ӧд буретш сэки жюри бӧрйис конкурсын вермысьсӧ. Торйӧн нин страк вӧлі интервью дырйи. Ӧд визитнӧй карточкасӧ да творческӧй номерсӧ кӧ позьӧ дасьтыны водзвыв, тайӧ тшупӧд кежлас водзвыв он дасьтысь, он ӧд тӧд, кутшӧм юалӧмъяс кутасны сетны жюриӧ пырысьяс.
Мӧд луныс коли ӧти здук моз. Конкурс чӧж вӧлі гажлӧн шоныд ру. Ми ёртасим конкурсантка-нывъяскӧд, отсасим да нимкодясим ӧта-мӧд вӧсна.
Со и воис вермысьӧс нимӧдан здукыс. Кор шуисны нимӧс, менам шудӧй вӧлі помтӧм-дортӧм. Сьӧлӧмӧй пӧся тіпкис, ӧд меным «Райдаыс» – абу прӧстӧ конкурс.
Торйӧн аттьӧала ассьым отсасян котырӧс – Сыктывкарса коми культура шӧрин. Менам вермӧмӧй – тайӧ командаӧн уджалӧм.
Коли нин 5 во, а конкурс йылысь казьтылӧмъясыс ӧнӧдз на шонтӧны сьӧлӧмӧс.
2024 во.
Татьяна Седрисева
Ме верми 2024 воын да шедӧді медся дона да колана козин – Маньпупунёрӧ ветлӧм.
Дасьтысьны отсалiсны Сыктывкарса коми культура шӧринын уджалысьяс. Найӧс ӧнӧдз аттьӧала мекӧд лун да вой коллялӧмсьыс.
Ме сэки велӧдчи университетын, а рытнас пыр зiли шӧринын да лыддьыси гортын.
Вермасьӧм лунӧ аддзыси став Коми му пасьталаысь 11 нывкӧд да гӧгӧрвои, мый кокньыд оз ло. Но тайӧ кык луныс жбыркнитiсны (кыдзи шуис сэки Инесса Орёл) лэбач моз, и ме нин сулала сцена вылын кыдз вермысь да казьтыла тӧрытъя лунсӧ. Ми дасьтiм и обряд, и самопрезентация, вочавидзим юалӧмъяс вылӧ, дефилируйтiм. Став тайӧ казьтылӧмыс менам сьӧлӧмын.
Мудзысла сэки сцена вылас сыркъялӧмӧн бӧрдi.
Но а манси бӧлбанъяс дорӧ ветлӧм йылысь позьӧ висьтавлыны помтӧг. Юрӧй вӧлi кольмӧ мичысла. Мекӧд вӧлiны тшӧтш Москваса да Питерса гӧсьтъяс. Туй чӧжыс висьтавлi налы коми культура да кыв йылысь. Став верстьӧ йӧзыс видзӧдiсны ме вылӧ да кывзiсны челядь моз. Ставныслы сэтшӧма кажитчис, мый кӧсйысисны нӧшта волыны.
Меным зэв нимкодь, мый верми шедӧдны татшӧм дона козин.
А таво ме помалi университет да петi верӧс сайӧ. Шуда ола «Райда» йылысь казьтылӧмъясӧн.
* * *
Конкурс дасьтысьяс корӧны видзӧдысьясӧс ӧтвылысь бӧрйыны 2026 вося Райдаӧс.
Октябрь 23 лунӧ 13 чассянь вермасьӧмыс пансьӧ Коми Республикаса войтырлӧн Ёртасян керкаын. Октябрь 24 лунӧ регионса вужвойтырлӧн шылада-драмаа театрын 16 чассянь лоас кыпыд гала-концерт. Сэні и нимӧдасны тавося мича да муса Райдаӧс.
<> Дасьтіс Алёна Нестерова. Снимокъясыс ӧтуввезйын «Коми войтыр» котырысь.