Коми Республикаса вужвойтырлӧн шылада-драмаа театр дасьтӧ Нина Обрезковалӧн пьеса серти «Лолав» (16І) спектакль. Режиссёрыс Белоруссияысь Валерия Лагуто.
Выль постановкаыс ӧнія том йӧз йылысь, кодъяс кызвыннас «олӧны» ӧтуввезйын. Медшӧрыс налы рилс, стрим, шортс, мед сӧмын кутчысьны-нимавны ӧтуввезйын, полӧны вошны-саявны сэні, а оз збыль олӧмас. А уна-ӧ том мортыслӧн ёртыс збыль олӧмас? Коді кольӧ сыкӧд орччӧн, ӧтуввезйысь кӧ вошас?
Стрим
И со постановкаыс заводитчӧ: том йӧз чукӧртчӧны шӧр герой Марк дорӧ (ворсіс Никита Дербин, мӧд составын Роман Поличенко), медым нуӧдны стрим.
Сцена вылын – томулов лофтын (мудӧг, мансарда) – шылада инструментъяс, быдсикас гаджет, ыджыд экран, кӧні оператор петкӧдлӧ ставсӧ, мый вӧчсьӧ сэні. (Сцена вывсӧ серпасалӧма Эрих Вильсон.) Колӧ пасйыны, мый вужвойтырлӧн шылада-драмаа театрын тадзи медводдзаысь петкӧдчӧны. Артистъяслысь ворсӧмсӧ матысянь снимайтігӧн да ыджыд экран вылын найӧс петкӧдлігӧн тыдалӧ видзӧдысьлы налӧн став мимикаыс.
Комиын Валерия Лагуто медводдзаысь на. Кыдзи висьталіс, тані ставыс сылы воӧма сьӧлӧм вылас: театр, артистъяс, коми кыв, татчӧс йӧз, вӧр-ва. Комиӧ локтӧдз некодкӧд абу вӧлӧма тӧдса. Театрсянь шыӧдчӧмаӧсь сы дорӧ, да дзик пыр и кӧсйысьӧма. И кад серти, и удж серти став позянлуныс вӧлӧма. Коми Республика пӧ – аслыспӧлӧс вызов, кӧні мӧд кыв. Меным пӧ кажитчӧ уджавны. Россияын тайӧ коймӧд театр, кӧні Валерия режиссёралӧ, а спектакльыс нёльӧд. Ачыс артисталӧ Гомель обласьтса драмтеатрын. Содтӧд велӧдчӧ Москваын Константин Райкинлӧн вылыс тшупӧда сценавывса искусство школаын Россияса заслуженнӧй артист Николай Рощин дорын. Регыд босьтас режиссёрлысь диплом.
Кыдзи пасйис Валерия, спектакльсӧ татшӧм ног сійӧ медводдзаысь дасьтӧ. Мӧвпыс, мед снимайтны стрим, пьеса лыддьӧм бӧрын дзик пыр чужӧма. Коді кутас ворсны спектакльын, режиссёр индӧма Сыктывкарӧ вотӧдзыс на, видео пыр йитчылӧмаӧсь да. Кор аддзӧма Никита Дербинӧс, дзик пыр гӧгӧрвоӧма, мый тайӧ рольыс сылӧн. Мукӧдсӧ бӧрйӧма тані нин, пьесасӧ лыддигӧн.
–Театрын эм оркестр, а инструментъясӧн ворсӧны асьныс артистъяс. Мыйла тадзи мӧвпыштінныд? – юалі Валериялысь.
–Пьесаыс бытӧвӧй, абу шылада, абу мюзикл, сы вӧсна и асьныс артистъяс велӧдчисны ворсны барабанӧн да гитараӧн.
–Спектакльын ёнджыкасӧ рочасьӧны. Мыйла тадзи? Оз-ӧ ло сідз, мый йӧзыс кутасны шуасьны, коми театрын пӧ рочасьӧны…
–Дивитӧмысь ог пов. Бурджык мед шуасясны. Кодкӧ бурсӧ пасъяс, кодкӧ аддзас тырмытӧмторсӧ, чайтӧ кӧ сідз. Медся лёк, кор спектакль йылысь видзӧдысь оз сёрнит. Тані йӧзыс сёрнитӧны и комиӧн, и рочӧн, та вӧсна кыкнан кывсӧ пыртім спектакльӧ. Дерт, рочыс унджык. Шӧр геройлӧн батьыс сёрнитӧ комиӧн. Коми кыв – тайӧ лов.
–Спектакльыс медсясӧ том йӧзлы?
–Эг эськӧ дзик тадзи шу. Спектакльын кыпӧдӧма и бать-мам да челядь тема. Чайта, быд видзӧдысь кодӧскӧ да аддзас тайӧ спектакльсьыс ассьыс тӧдсасӧ. Миян могыс абу велӧдны, кыдзи овны, тайӧ абу агитбригада, колӧ, мед видзӧдысь мӧвпаліс: а ме татшӧм жӧ, кыдзи эськӧ да мый верми вӧчны сьӧм ради.
Марк
Кыдзи пасйис режиссёр, артистъяслы ковмӧма велӧдчыны ворсны и шылада инструментӧн. Шӧр рольсӧ – Маркӧс – ворсӧны, пасйылі нин, Никита Дербин да Роман Поличенко. Никитакӧд неуна сёрнитыштім роль йывсьыс.
–Никита, тэ велӧдчин ворсны барабанӧн.
–Артистӧ велӧдчигӧн, дерт, дуригмоз барабанитышті, а ӧні, дерт, миян театрса барабанщиккӧд бура ковмис ноксьыны. Окота и гудӧкӧн велӧдчыны, мед сэсся спектакльын ачым верми ворсны. Ыджыд мам нелямынысь унджык мортӧс велӧдіс гудӧкасьны. Меным вӧлі дыш, мися, некытчӧ оз ковмы. А со и окота лои, и уджын колӧ. Таво театрӧ локтіс выль артист Семён Габов, ачыс гудӧкасьӧ, окотитысьясӧс велӧдӧ и. Гашкӧ, и менам регыд кутас артмыны.
–Геройыд, Марк, тэныд матыс?
–Тадзи эг эськӧ шу. Кыдзи сійӧ ворсӧ йӧз сьӧлӧмкылӧмъясӧн, ме эськӧ тадзи некор эг вӧч. Рольӧ пырӧдчигӧн, дерт, видлан гӧгӧрвоӧдны аслыд сылысь этшсӧ, оласногсӧ, да сэсся примитан. Мӧд ног оз позь, ворсны сэсся он вермы.
–Том йӧзлы ёнджыка али верстьӧлы тайӧ спектакльыс, тэнад видзӧдлас серти?
–Чайта, томъяслы. Сэні сэтшӧм кывъяс, кодъяс гӧгӧрвотӧмӧсь верстьӧлы. Меным аслым 27 арӧс лоӧ. Ме ог жӧ гӧгӧрво татшӧм йӧзсӧ. Чайта, уналы оз кажитчы, кыдзи олӧ менам герой, и эска, мый кодкӧ думыштчас аслас оласног йылысь, тшӧтш кӧ татшӧм.
–Тэнад творческӧй кудйын тайӧ медводдза татшӧм «лёк» персонажыс?
–Ме ворслі немеч салдатӧс да ог шу сійӧс бур персонажӧн. Босьтны кӧ «Колян гожӧм Чулимскынысь» Пашкаӧс, кодлыкӧ сійӧ тшӧтш оз кажитчы. А меным кажитчӧ. Сылӧн аслас «висьӧм», мортыс сэтшӧм. Сійӧ сідз олӧ. И Марклӧн аслас «висьӧм».
–Шуӧны, артистъяс видзӧдӧны код бӧрся кӧ, медым чукӧртны-лепитны ассьыс геройсӧ. А тэ?
–Шуи эськӧ, мый Маркын абу ӧти морт. Ме пыр видзӧда йӧз бӧрся: коді кыдзи восьлалӧ, пуксьӧ, кинас ӧвтыштӧ, сёрнитӧ… Юрад тэныд сійӧ кольӧ, и сэсся коркӧ да петас, кӧть и он думайт сы йылысь. Чайта, Марк кыськӧ сэтысь жӧ чукӧрмис-чужис.
–Маркӧс «вӧчигӧн» лов вылад вӧлі сьӧкыд, кокньыд?
–Кор лыдди пьесасӧ, Марк, веськыда кӧ шуны, меным эз кажитчы. Уджалігӧн сэсся мусмис. Уджыс сьӧкыд, ӧнӧдз ог тӧд, верма-ӧ босьтны помас колана «градуссӧ». Сьӧкыд.
Хейтер Ян
Мӧд морт, коді ворсӧ спектакльын шылада инструментӧн, – Антон Куратов (Ян, ворсӧ гитараӧн). Выль спектакльын сылӧн юргӧ кык шылад.
–Ме важӧн ворса гитараӧн, а Никиталы да Ромалы ковмис велӧдчыны барабанитны. Ворсам «ловйӧн», но гижим жӧ шыладсӧ, мед джуджыдджыка юргис, рок котырлӧн моз.
–Кык шылад тэнад тані юргӧ?
–Ӧти сьыланкыв ассьым ворса, но сьывтӧг. А мӧдсӧ спектакль кежлӧ лӧсьӧді. Весиг ӧтуввезйын на эг йӧзӧд сійӧс. Меным абу матыс сійӧ жанрыс, мый гижи, быттьӧ «сьӧкыдджык», «сьӧд» шылад, мый вӧлі корӧ ачыс спектакльыс, кыдз саундтрек артмис. Помас лоӧ сьӧкыд лов вылад, и ме кӧсйи сійӧ ловкылӧмсӧ петкӧдлыны тшӧтш шылад пыр. А сідз меным норджык, лирика шылад матыс.
–И уна сэтшӧмыс?
–Эм. Ворсам-сьылам найӧс и театрын концертъяс дырйи, и ӧтуввезйын йӧзӧда. Разнӧй шылад, дерт, артмӧ-чужӧ ловкылӧм серти.
Ян, кодӧс ворсіс Антон Куратов, сылӧн видзӧдлас серти, морт, коді радейтӧ компьютерӧн ноксьыны. Медводз пӧ быттьӧ вермас кажитчыны, мый сійӧ прӧстӧй, абу ёна варов, «тихушник», а сэсся воссьӧ, помас дзикӧдз «пузьӧ», петкӧдчӧ сылӧн этшыс.
–Нина Обрезковалӧн пьесаын сійӧс дженьыда пасйӧма – хейтер, – водзӧ висьталӧ Антон. – Меным тайӧ мортыс абу матыс. Некор стримъяс эг нуӧдлы, и спектакль кежлӧ дасьтысигӧн ковмис найӧс видзӧдны. Вӧлі интереснӧ видзӧдлыны ӧнія том йӧзсӧ, налӧн куын олыштны. Ме, дерт, ворслі нин том мортӧс «Кывтісны кымӧръяс» спектакльын (Елена Габовалӧн гижӧд серти пуктыліс Семён Горчаков), но сэні ме дзик мӧд пӧлӧс вӧлі. Зон, коді вошис вӧрын. А тані быттьӧ тшӧтш вӧйӧма – ӧтуввез везйӧ. Медводзсӧ лыдди да весиг эг тӧд, кыдзи позьӧ тайӧс ворсны. Сэсся вочасӧн воссис-чужис меын хейтерыс. «Тіянлы водзӧ овны» спектакльын ворса Миколӧс, коді тшӧтш гуга-бана шаньга кодь (кӧсйӧ отсыштны аслас семьялы, но медводз мед аслыс вӧлі бур). Тані тшӧтш быттьӧ кык бана шаньга.
–Чайтан, ёна-ӧ воас сьӧлӧм вылас видзӧдысьлы?
–Помасьӧ оз бура, эм мый вылын мӧвпавны. Ме чайта, кодкӧ ассьыс ёртсӧ аддзас, тӧдсасӧ. Чайта, йиджас том йӧзлы.
–Спектакльын рочасянныд. Тэнад видзӧдлас серти, тайӧ бур?
—Чайта, таӧн ми кыпӧдім нӧшта ӧти гӧрӧд. Ӧні томуловыс унаӧн яндысьӧны сёрнитны комиӧн и тайӧн воштӧны ассьыныс вужсӧ. Рочасьӧмнас ми петкӧдлам тайӧс.
Семьялӧн дон
–Кыдзи чужис татшӧм пьесаыс? – юалі Нина Обрезковалысь.
–Театрлы колӧны том йӧзлы постановкаяс, та могысь и босьтчи.
Гашкӧ, бурджык вӧлі, гижис кӧ та йылысь том драматург? Том йӧзыс кыдзи сёрнитӧны, ме весиг ог тӧд, но ӧтуввез отсаліс, аслым вӧлі интреснӧ налысь кывъяссӧ, а сэсся вежӧртассӧ корсьны. Гижи пьесасӧ рочӧн и комиӧн (комиас рочнас сёрнитыштӧны жӧ), но театр бӧрйис рочсӧ.
Гижи, кыдзи ӧнія кадӧ том йӧз олӧны онлайн да офлайн. Та гӧгӧр и гӧгралі. Абу прӧстӧй пьеса, колӧ мӧвпавны. Кыпӧді и семья тема. Онлайн кӧть офлайн олан, колӧ кольны мортӧн, и сӧмын рӧдвуж отсаласны, мыйкӧ кӧ лоӧ, семьялӧн доныс ыджыд. Кор гижан бытӧвӧй теш, водзвыв тӧдан, кыдзи видзӧдысьыс примитас, кӧні сералас либӧ бӧрдас. А тані весиг ог тӧд, кыдзи лоӧ.
* * *
Пасъям, премьераыс лоӧ октябрь 17 лунӧ.
Ворсӧны кык составын Никита Дербин да Роман Поличенко (Марк), Антон Куратов (Ян), Данил Чудов (Стас), Тимур Смирнов (Ваня), Карина Игнатова, Есения Рассыхаева да Анна Терентьева (Лиза), Яков Шебырев да Семён Габов (оператор). <>
Екатерина Макарова. Снимокъясыс Евгения Муравьёвалӧн.