Псков обласьтын Великӧй Отечественнӧй война воясӧ 3-ӧд Ударнӧй армияын тышкасис и Гӧрд Знамя ордена 28-ӧд Невельскӧй дивизия. Сылӧн радъясын Аймунымӧс дорйис Комиысь уна салдат.
Уна во нин сэні уджалӧны Россия пасьталаысь да суйӧр сайысь поискӧвикъяс, кыпӧдӧны усьӧм воинъяслысь коляссӧ. Таво Паметь вахта вылӧ Комиысь сэтчӧ ветліс 39 морт – Сыктывкарысь «Наследие», Ухтаысь «Зов», Выльгортысь «Северное сияние» отрядъясысь том войтыр да Чилимдін районысь Мӧскашор сиктса школаысь кадетъяс.
«Невельский фронт-2026» экспедиция котыртӧмын водзмӧстчис «Гвоздика» поискӧвӧй отряд (командирыс Михаил Васильевич Ясютич). Россияысь, Беларусьысь да Казахстанысь экспедицияас чукӧрмыліс куимсё гӧгӧр морт.
Невель районса Турки-Перевоз, Усть-Долыссы да Ширнёво грездъяс дорын корсьысигӧн поискӧвикъяс кыпӧдісны Гӧрд армияса 46 боечлысь коляс. Найӧс дзебисны август 10 лунӧ Турки-Перевоз грездса братскӧй гуӧ.
Сыктывкарысь «Наследие» отрядсалы тайӧ Паметь вахтаыс кызь витӧд нин. 2003 воын отрядсӧ котыртлісны Ю.А.Спиридонов нима гимназияын велӧдысьяс Алла Александровна да Сергей Викторович Таскаевъяс.
Водзмӧстчысь войтырӧс – Роман Филипповӧс, Таисия Поповаӧс, Арсений Матвеевӧс, Дмитрий Баженковӧс да отрядса командир Ксения Таскаеваӧс – вӧлі пасйӧма почёт грамотаясӧн. Паметь вахталысь удж бура котыртӧмысь «Наследие» отрядса аттьӧалӧны Невель районса администрацияын зільысьясӧс да администрацияӧн веськӧдлысьӧс вежысь Виктория Храбраяӧс. Ыджыд отсӧгысь бур кывъяс висьталӧны и Иван Малаховлы, Михаил Ясютичлы, Владимир Черновлы, Екатерина да Денис Сафроновъяслы.
Экспедициялысь ӧти лун вӧлі сиӧма фашистъяслы паныд тыш йылысь сӧветскӧй салдатъяслӧн казьтылӧмлы. Хлуднево грезд дорын Гӧрд армияса 27 боеч сувтӧмаӧсь 400 немечлы паныд да сотӧмаӧсь вӧрӧглысь куим танк, бырӧдӧмаӧсь миномёт.
Тыш реконструкциясӧ котыртісны Ухтысь Анатолий Хлобыстов нима военно-тактическӧй ворсӧмъяс федерация да Псковысь поискӧвикъяс. Война кадся паськӧма да ӧружиеа том войтыр быттьӧ бергӧдлісны миянӧс кӧкъямысдасысь унджык во сайӧ кольӧм кадас…
Псковӧ мунігӧн кежалім и Москва бердса «28 панфиловцев» мемориалӧ. Генерал Панфиловлӧн салдатъяс 1941 вося ноябрын Волоколамск дорын сувтӧдӧмаӧсь Москвалань зыртчысь немечьясӧс. Налӧн подвиг йылысь казьтылӧ миянлы мемориалыс.
Миян рӧдысь вит морт мунліс война вылӧ. Кулӧмдін районса Габов грездӧ мам дорас бӧрсӧ некод эз во. Витысь кыкыс усьӧма Псков обласьтын: Николай Иванович Лодыгинӧс дзебӧма Невель районса Мошенино грездса братскӧй гуын, Василий Иванович Лодыгинӧс – Ступино мыльк вылын.
Тавося Паметь вахта дырйи мойвиис волыны Мошенино грездӧ да копыртчывны гулы, кытчӧ дзебӧма Николай Иванович Лодыгинӧс.
Босьті гу вывсьыс му. Нуа сійӧс Габов грездӧ да пукта мамыслӧн да чойыслӧн гуяс вылӧ… <>
Ксения Таскаева.
Снимокъясыс авторлӧн.