Сыктывкарса коми культура шӧринбердса «Томлун» ансамбльлы апрель тӧлысьӧ тырис 20 во. Апрельын чужӧма и сьылан котырӧн веськӧдлысьыс Татьяна Парначева. Ань борд улын быдса кык ансамбль: челядьлӧн «Войтъяс» да томуловлӧн «Томлун».
Уджъёртъяс бурсиӧны мелi гӧлӧса, мича да шань Татьяналы кольны тӧлка да кывкутысь уджалысьӧн, сиӧны дзоньвидзалун, муслун, уджын выль вермӧмъяс да кыпыд ловру.
Кык нимлункӧд йитӧдын сетім Татьяналы гоз-мӧд юалӧм. Вайӧ тӧдмалам, шуда-ӧ том ань ас уджас.
Татьяна Парначева чужӧма Сыктыв районса Кебраын. Олӧ Сыктывкарын. Ӧльӧксан верӧсыскӧд быдтӧны Никита да Родион пиянӧс. Татьяна Юрьевна уджалӧ юркарса 77-ӧд номера детсадйын музыка велӧдысьӧн, а сідзжӧ зільӧ Сыктывкарса коми культура шӧринын.
Нывлӧн сьылан сямыс воссьӧма детсадйын нин. Мамыслы вӧзйӧмаӧсь ыстыны ичӧт Таняӧс Коми Республикаса искусствояс гимназияӧ. Но гортсаясыс жалитӧмаӧсь сетны карӧ дзоля тушаа Танюкӧс. Школаӧ котралан кадӧ ӧкмыс во сьылӧма сиктса клубын. Петкӧдчӧма и сиктсаяслы, и районын. Нывлысь енбисӧ казялӧмаӧсь да ошкӧмаӧсь абу сӧмын кекӧначалӧмӧн, но и «Одарённый ребёнок» дипломӧн. 9 класс помалӧм бӧрын Татьяна пырӧма велӧдчыны регионса искусство колледжӧ, «Коми сьылан» котырӧн петкӧдчӧмаӧсь карса сценаяс вылын.
–Таня, кыдзи воин «Томлун» ансамбльӧ?
–Коймӧд курсын велӧдчигӧн ветлӧдлім сьывны Катя Григорьева нывъёрткӧд Сыктывкарса коми культура шӧринӧ. Шӧринӧн сійӧ кадся веськӧдлысь Маргарита Васильевна Низовцева вӧзйис дасьтыны томуловлы ансамбль. Миян пӧ татшӧмыс абу на. Шуим вӧчны – и вӧчим. Ме медводз солисталі, а колледж помалӧм бӧрын куті веськӧдлыны котырнас. 2006 воын петкӧдчим медводдза отчётнӧй концертӧн. Таво апрельын «Томлун» котыртӧмсянь тырӧ 20 во. Екатерина Васильевна нывъёртӧй вуджис овны Ухта карӧ. Сылӧн сэні «Лысва войт» ансамбль.
–Коді талун сьылӧ котырад?
–Ансамбльӧ ветлӧны нывъяс, векджык студентъяс. Велӧдчигкостас волывлӧны, а сэсся гозйӧдчӧны, уджавны пырӧны, мӧдлаӧ овны мунӧны, да йӧзыс вежсьӧ.
Талун ансамбльын нин коймӧд состав. Сьылам нёльӧн.
–Мыйӧн петкӧдчанныд?
–Кызвыннас комиӧн сьылам. Видзам традиция, культура вошӧмысь. Сьыланкывйыс уна сикас: авторскӧй, йӧзкостса, обрядӧвӧй, радейтам балалайка улӧ частушка ливкйӧдлыны. Зіля важ йӧзкостса сьыланкывлысь аранжировкасӧ вежыштны, выльмӧдны, мед ӧнія кадлы лӧсяланаджык да томуловлы матысджык вӧлі. Векджык босьтам сьыланъяс, мыйӧн оз петкӧдчыны мукӧд котырыс, мед оз ӧтгудырась.
Нывъяскӧд ёна уджала сьыланног вылас. Велӧда гӧлӧссӧ кутны, ас партиясӧ бура босьтны.
–Кӧні тіянӧс позьӧ кывзыны?
–Ми пырӧдчам шӧринса кызвын гажас, петкӧдчам юркарса сцена вылын. Бӧръя вояссӧ кӧ казьтыштны, веськавлім сьывны От гӧраӧ, Визинын «Кӧйдыс» гажын медводдзаысь петкӧдчим, Кудымкарӧ тӧвзьылім «Финн-йӧгра транзит» фестиваль вылӧ. Водзынджык волім Салехардӧ, Эстонияӧ, Нарьян-Марӧ, Белоруссияӧ. Видзӧдысьяс век бура вочаалӧны, сьӧлӧмсянь кекӧначалӧны, кажитчам налы.
–Сьӧлӧм сертиыд-ӧ уджыд?
–Сьывны радейта ичӧтсянь, и тайӧ вуджис профессияӧ. Та вӧсна, дерт, ёна кажитчӧ уджӧй. Сьылігӧн ме шойчча лолӧн, став тӧждыс вунӧ.
Ансамбльын и ачым сьыла. Радейта сьӧлӧм вӧрзьӧдана, нюжйӧдлана лирика сьыланкывъяс. Кажитчӧ сьывны а капелла, а тайӧ ёна сьӧкыдджык. Колӧ, мед быд шы мичаа юргис.
Детсадйын велӧда сьывны дзолюкъясӧс. Йӧзкостса коми инструментӧн ворсам, тӧдмасям вужвойтыр культураӧн. Быд во быдтасъяскӧд пырӧдчам «Ӧшкамӧшка» конкурсӧ. Зонпосни и бать-мамыс рочӧсь, та вӧсна быд шы пукта, мед стӧча юргас коми кывйыс.
Кольӧм восянь босьтчи веськӧдлыны шӧрин бердын «Войтъяс» челядь котырӧн. Эм нин ошйысянтор: «Василёк» фестивальын Мила Чередова босьтіс медводдза тшупӧда диплом, а сэсся Зеленечын «Лым чир» сьылан вермасьӧмын «Войтъяс» котыр лои медбурӧн.
* * *
Сиам Татьяналы тувсов кыпыд ловру, а челядь да томулов сьылан котыръяслы – выль вермӧмъяс да шань кывзысьясӧс. Коми сьыланыд зэв мыла, и мед эськӧ сійӧ юргас нэмсӧ.
<> Алёна Нестерова. Снимокъясыс Татьяна Парначевалӧн гортса архивысь.