Бур мортлӧн пӧ кок туйыс оз вушйы
Кольӧм вежонӧ ме куим лун кежлӧ ветлі Изьва районӧ. Вертеп, Краснобор, Діюр, Мокчой, Гам, Кельчиюр, Галпи, Щельяюр, Усьте, Изьва – став тайӧ сиктас верми волыны дженьыд кадӧн сы вӧсна, мый ас машинаӧн быдлаӧ новлӧдліс менӧ Олег Михайлович Терентьев.
Сы йылысь и кӧсъя висьтыштны аслам медводдза серпасын.
Олег Михайловичкӧд ми важ тӧдсаяс – коркӧ, 1999-2003 воясӧ, вӧлім Каналан Сӧветса депутатъясӧн.
Олег Михайлович – предприниматель. Сылӧн крепыд вужъясыс пыдӧ пырӧмаӧсь «Улыс вӧлэсьса» (тадзи ӧти кывйӧн изьватас нимтӧны Изьва ю кывтыдпомлань Печораӧ усянінас пуксьӧм став сиктсӧ) быд грезд-деревняӧ: ӧтиын – мамыслӧн рӧд, мӧдын – айыслӧн, коймӧдын – дедыслӧн.
Олег Михайлович шуӧ: «Изьватасыд ассьыс рӧдсӧ зэв уна кӧленаӧдз тӧдӧ. Тайӧ миян вираным».
Кыдз предпринимательлы, Олег Михайловичлы вичмис лыдтӧм-тшӧттӧм сьӧкыдлун, ӧд экономика подулыс колян нэмся 90-ӧд вояссянь пыр шатласьӧ-вежласьӧ, но вына морт сяммис лёкас не сетчыны, кутны да паськӧдны йӧв-яй вӧчан производство, стрӧитчыны.
«Коми войтырлӧн» XII съезд бӧрын Олег Михайлович лоис ӧтмунӧмӧн веськӧдлысьӧс вежысьӧн, буретш экономика нырвизь вӧсна кывкутысьӧн.
Олег Амвросиевич Лажаневкӧд найӧ кытшовтісны нин Кулӧмдін, Княжпогост, Мылдін, Луздор районъясысь уна сиктса овмӧс, тӧдмасисны, кӧні кутшӧм сьӧкыдлун паныдасьлӧ, да кыдзи найӧс ӧтвылысь позьӧ венны.
Но Олег Михайлович ветлігъясас аддзӧ и уна буртор, мый позьӧ босьтны тӧд вылӧ и ас уджӧ да ас сикт сӧвмӧдӧмӧ.
Сідз, Летка сиктын пӧ аддзи, кутшӧм бура котыртӧмаӧсь велӧдчанінас агрокласс, да пыр жӧ босьтчи ышӧдны таӧ Красноборса школаын уджалысьясӧс. Эска: ставыс налӧн артмас!
Шуласны тай, бур мортлӧн пӧ кок туйыс оз вушйы. Тайӧ буретш Олег Михайлович йылысь.
Изьва ю дорын креж вылас зымвидзысь уна школа-сад коркӧ стрӧитлӧма-дзоньталӧма сылӧн предприятиеыс. Часовня-вичко дзоньталӧмысь некор жӧ оз ӧтдортчы. Лызьӧн котралысь челядьӧс ордйысьӧм вылӧ нуны автобусӧн отсалӧ жӧ.
Быдтор лыддьӧдлыны он вермы, сы вӧсна мый тайӧ мортыслы ас сиктсаяс олӧмысь ставыс инмӧ.
Надея кута – артмас!
Бур йӧзӧс ӧта-мӧд дорӧ Енмыс, тыдалӧ, индӧ. Нелямын воысь дырджык Олег Михайлович Терентьевкӧд ӧтув «Улыс вӧлэсьын» сӧвмӧдӧ видз-му овмӧс Ида Семёновна Филиппова.
Ида Семёновна и ачыс ыджыд кӧзяйка – веськӧдлӧ «Зелёный луг» котырӧн. Сылӧн мӧсъясыс республикаын медуна йӧв лысьтӧны. A Олег Михайловичкӧд уджалысьяс тайӧ йӧвсьыс вӧчӧны чӧскыд вый, нӧк, шомйӧв, сыр.
Овмӧс кындзи Ида Семёновналӧн дӧзьӧр улын Дiюрын «Югӧр» гостиница (ме буретш сэнi олi) да «Югӧр» нима жӧ кафе.
И нӧшта тайӧ кык веськӧдлысьыс ӧтвылысь пыр мыйкӧ выльтор корсьӧны, мед кыпӧдны сиктса олӧм.
И аддзӧны ӧд! Босьтчисны агротуризм нырвизьӧ. Мед не вомдзавны бур водзмӧстчӧмсӧ, нӧрӧвитыштла та йылысь висьтавны паськыдасӧ, но надея кута – артмас!
А тӧданныд, мый йылысь ми сёрнитiм Ида Семёновнакӧд аддзысьлiгӧн? Школаын коми кыв велӧдӧм йылысь!
Аньӧс ёна майшӧдлӧ, мый челядь оз окотитны велӧдны коми кыв. Сы серти, помкаыс сыын, мый коми литература кывйыс абу гӧгӧрвоана изьватас челядьлы, ӧд найӧ гортаныс ай-мамыскӧд чужан диалектнас сёрнитӧны.
Да, эм мый йылысь водзӧ юр жуглыны велӧдчан небӧг дасьтысьяскӧд… Ме дась кӧть юрӧс жугӧдны!
Кылi мича изьватас сёрни челядьлысь и верстьӧлысь, ставыс гӧгӧрвоана вӧлi меным, Вылыс Эжваса мортлы.
Диалекта сёрнилы паныд пыксьӧм оз во сьӧлӧм вылӧ! Мед некор оз быр изьватас нога челядь дзольгӧм. Зэй-зэй мича!
Кывзі челядьӧс да, сьӧлӧмӧй бурмис…
Кельчиюр школаын тӧдмасим 3-4 классын велӧдчысьяскӧд. Кык котырӧ юксьӧмӧн найӧ ворсiсны-вермасисны, кодъяс быд боксянь бурджыка тӧдӧны коми культура.
Любӧ вӧлi видзӧдны челядь вылӧ, найӧ унатор кужӧны и тӧдӧны. Бурмис сьӧлӧмӧй, кор 9-ӧд классын коми кыв урок кывзiм-видзӧдім.
Важӧн нин эг веськавлы татшӧм урок вылас, кӧнi зэв нин верстяммӧм ныв-зон дӧска дорын уджалӧны ёртъяс водзас.
Сьӧрсьӧн-бӧрсьӧн ставныс петалiсны класс водзӧ. Комиӧн сёрнитісны кужӧмӧн, став сикас кузь да сложнӧй сёрникузясӧ семечки моз киллисны.
Вына йӧзӧс быдтӧны тайӧ школаас. Коми кывнад бура кутасны вӧдитчыны, нэм чӧж.
Тадзи велӧдӧ найӧс Анастасия Евгеньевна Чупрова. Вына велӧдысь.
<> Мария Вячеславовна Кузьбожева. Снимокъясыс авторлӧн.