Сыктывдінса Выльгорт сиктын олысь Андрей Витальевич Власов зэв аслыспӧлӧс морт. Быдлунъя олӧмас рам, вежавидзысь, но сэк жӧ унатор кужысь да енбиа.
Ичӧтдырсянь тӧлка-сяма
Чужӧма Андрей Витальевич Ухтаса Воднӧй посёлокын (ӧнія Сосногорск район), но чужаніннас лыддьӧ Выльгорт сикт – дзолядырйиыс на татчӧ, бать рӧдинаас, семьянас локтӧмаӧсь. Батьыс уджалӧма бухгалтерӧн стрӧитчан управлениеын, мамыс велӧдӧма Выльгортса школаын роч кыв да литература.
–Ичӧтдырйи зэв ёна радейті лыддьысьны, – казьтылӧ мужичӧй. – Та вӧсна уна кад коллялі библиотекаын. Мыйлакӧ сьӧлӧм вылӧ воисны войвыв войтыр, налӧн обряд-традиция, выль муяс восьтӧм йылысь гижӧдъяс. Гашкӧ, лыддьысьӧмыс и ышӧдіс мукӧдтор видлыны вӧчны, но та йылысь сёрӧнджык.
Ичӧтсянь жӧ зіли мыйкӧ вӧчны-мастеритны ас киӧн. Кыскис ас дорас техника: рази-тэчи да дзоньталі мопед-мотоцикл, бать отсӧгӧн плӧтничайтны велӧдчи. Но киӧ чер босьтлігӧн верстьӧ пыр полісны, мед эськӧ ачымӧс эг дойдав, – нюмъялӧ Андрей Витальевич.
Бать-мамыс чуйдӧмӧн зонка пырӧма велӧдчыны музыка школаӧ фортепианоӧн ворсны. Но некымын во мысти эновтчӧма:
–Сэки чайті, мый тайӧ абу меным, а ӧні жалита дугӧдчӧмсьыс.
Сы пыдди окотапырысь серпасасьӧма, и пырджык уна рӧма карандашӧн. Лӧсьӧдӧма блокнот да тшӧкыда ветлӧма рисуйтчыны вадорӧ, видз вылӧ. Серпасасян искусствоысь (ИЗО) да черчениеысь век пуктылӧмаӧсь «вит».
Школасӧ тракторист «корочкаӧн» помалӧм бӧрас Андрей Власов инасьӧма удж вылӧ совхозӧ, а бӧрынджык босьтӧма тӧдӧмлун Кировса видз-му институтын, но и таысь эновтчӧма.
–Гортӧ бергӧдчӧм мысти совхозын недыр уджыштӧм бӧрын шуи ас кошта вылӧ петны, рочӧн кӧ, «свободнӧй плаваниеӧ» петны, – водзӧ висьтасьӧ Андрей Витальевич. – Пайӧн босьті мутор, лӧсьӧді-пасйи крестьяна-фермер овмӧс. Игорь да Юрий вокъяскӧд видзим мӧс-кук, заптім турун, быдтім картупель. Дзуг 1990-ӧд воясад ӧд коліс кыдзкӧ кутчысьны, семья вердны.
Пищаль и лэбалан тасьті
Асьсӧ корсьӧм могысь водзӧсӧ Андрей Власов и туй вӧчанінын уджыштӧма, и дворникалӧма, а сэсся син улас усьӧма юӧр-гижӧд: «Коми вужвойтыр шылада-драмаа театрӧ колӧ художество цехӧн веськӧдлысь». И шуӧма видлыны. Дерт, веськӧдлысьӧн абу босьтӧмаӧсь, образованиеыс абу да, сы пыдди столяравны вӧзйӧмаӧсь, стрӧйба дӧзьӧритӧм кузя рабочӧйӧн уджавны да.
Со кӧні мужичӧйлӧн кужанлуныс воссьӧма-сӧвмӧма! Мыйсӧ пӧ сӧмын эз ковмы вӧчавны: и быдсикас ӧружие, и пыж, и телега, и пызан-улӧс. А коркӧ спектакль кежлӧ корӧмаӧсь мастеритны … лэбалан тасьті. И ӧд артмӧма!
Театрын Андрей Витальевич тӧдмасьӧма медшӧр художник Игорь Баженовкӧд. Енбиа кык морт ӧдйӧ ладмӧдчӧмаӧсь да ёртасьӧмаӧсь. Баженовлӧн эскизъяс серти Андрей Власов дасьтӧма спектакльяс кежлӧ декорацияяс. Профессиональнӧй серпасасьысь сідзжӧ донъялӧма ёртыслысь медводдза пьесаяссӧ.
«Динозавр кольк» да мукӧд
Шуӧны тай, енбиа мортыд пӧ быдторйын енбиа. Миян вомъёртлы тайӧ шуӧмыс тырвыйӧ лӧсялӧ. Кык сюрсӧд вояс пансигӧн Андрей Власов шуӧма видлыны сямсӧ литератураын.
–Ме зэв ёна радейті Владимир Высоцкийлысь творчествосӧ, – казьтылӧ Андрей Витальевич. – Тайӧ и ышӧдіс босьтчыны гижны. Медводз гижи рочӧн, ёнджыкасӧ неыджыд висьтъяс. Коркӧ смелмӧдчи да нуи гижысь котырӧ. Сэн вочавидзисны, йӧзӧдны пӧ оз шогмы: образъяссӧ абу восьтӧма, кывйыс жеб. Да вӧзйисны гижны … пызан йӧрӧ.
Кодкӧ эськӧ шогӧ усис, дугӧдчис гижӧмсьыс. А Андрей Власов аддзӧма Сыктывкарын Гожся университетӧ велӧдчысьясӧс корсьӧм йылысь юӧр да мунӧма сэтчӧ.
–Сэні коліс петкӧдлыны коми кывъя гижӧдъяс, а менам сэтшӧмыс эз вӧв. Отсӧг вылӧ воис мамӧй, комиӧдіс «Динозавр кольк» пьесаӧс. Вуджӧдӧмыс эзджык во сьӧлӧм вылӧ да, коми кывкудъяс отсӧгӧн вӧчи выль пӧв.
Печать керкаын гижӧдсӧ донъялӧмаӧсь, ошкӧмаӧсь, а сёрӧнджык вужвойтырлӧн шылада-драмаа театрын пуктӧмаӧсь сы серти спектакль. Водзӧ вылӧ Андрей Власовлысь «Роза рӧма кымӧръяс» пьесасӧ ворсӧмаӧсь и Зеленечысь «Ас йӧз» народнӧй театр сцена вылын. А висьтъяссӧ йӧзӧдӧмаӧсь «Чушканзі» да «Войвыв кодзув» журналъясын, ёртасьӧма и «Коми му» газеткӧд.
2012 воын Андрей Власовӧс пасйӧма Коми Республикаса правительстволӧн журналистика юкӧнын премияӧн.
«Тӧлысь пыдӧс»
Некымын во сайын мастер мунӧма театрсьыс.
–Сэні быдмынысӧ некытчӧ нин вӧлі, а меным окота вӧлі сӧвмыны водзӧ, видлыны мыйкӧ выльтор, – гӧгӧрвоӧдӧ Андрей Витальевич.
Выль нырвизьнас да радейтана уджнас лоӧма коми йӧзкостса ворсанторъяс вӧчӧм. Ассьыс медводдза балалайкасӧ сійӧ мастеритӧма 16 арӧсӧн на, тыдалӧ, кӧнкӧ пытшкас тайӧ сям-кужанлуныс сэки нин дзебсясьӧма.
–Торъя небӧгъяс серти медвойдӧр тӧдмаси скрипка вӧчанногӧн, – висьталӧ Андрей Власов. – Сэсся окота лои видлыны мастеритны сигудӧк. Ме век зіля вӧчны ставсӧ выль ног, видла уна сикас пу. Шуам, медмичаа сьылӧ-ворсӧ ловпуысь да льӧмйысь сигудӧк. Неважӧн босьтчи и балалайка вӧчавны.
Ассьыс уджъяссӧ мужичӧй кольӧ аслыс, козьналӧ либӧ вузавлӧ. Сыктывдін районса история да культура музейын эм сылӧн некымын ворсантор, а кольӧм во куим сигудӧк ньӧбӧмаӧсь республикаса культура колледжӧ.
Мастерлысь енби-киподтуйсӧ вылӧ донъялӧны. Сідз, Андрей Власов лоӧма вермысьӧн «Мастер года – 2024» республикаса конкурсын «Художественная обработка дерева» нимпасын.
–Таво бара на пырӧдча вермасьӧмас. Кута лача, уджъясӧс вылӧ жӧ донъяласны, – юксис водзӧ вылӧ мӧвп-кӧсйӧмнас Андрей Витальевич.
Сыктывдін районса газет редакцияӧ волігӧн Андрей Власов вайліс сьӧрсьыс ӧти вӧчӧмтор.
–Тайӧ сигудӧксӧ нимті «Старая луна», – юӧртіс мастер. – Ме ёна радейта ветлыны подӧн. Коркӧ водз асыв аддзи енэжысь яръюгыд тӧлысь. Юрын ладмӧді-йиті сы дорӧ вороп-гриф да думышті, мися, вӧчны кӧ эськӧ татшӧм тӧлысь мыгӧра сигудӧк… Гортӧ локті да, некымын лунӧн и артмис.
Олӧмбыдыс серпасась
Карандашыс, а сёрӧнджык и краскаыс мужичӧйлӧн век сьӧрсьыс. Ичӧтсяньыс серпасасьӧмыс сылы сёйӧм, юӧм да лолалӧм кодь жӧ колана.
Ни ӧти профессияӧ помӧдз велӧдчытӧм морт Андрей Власов нэм чӧжыс сӧвмӧдӧма асьсӧ ачыс. И ӧнӧдз на вӧчӧ тайӧс…
Ирина Романова. <> Комиӧдіс Елена Плетцер.
Снимокъясыс «Наша жизнь сегодня» газет редакцияысь да
Андрей ВласовлӦн гортса архивысь.