Новлышта да бӧр вая..

Гашкӧ, пӧрысьми нин, но ӧнӧдз эг велав ньӧбасьны ӧтуввез пыр сідз шусяна маркетплейсын. Лавкаад и то ылавлан. Шуам, видзӧднысӧ дӧрӧмыс зэв мича, а киад босьтан-вӧрӧдыштан да, быттьӧ пиньыд ныжмӧ, пасьталан да, сьыліад быттьӧ турун короб. И кыдз татшӧмсӧ новлыны?

А ӧтуввезса рекламатӧ кужысь йӧз зэв бура дасьтӧны, сэні ставыс синтӧ пӧртмалӧ, и вежыд петӧ. Менам нывъяс гежӧдика мыйкӧ да мыйкӧ ньӧблывлӧны жӧ – джинсы, футболка, шапка да мукӧд шылльӧ-мылльӧ. Ни ӧтчыд пӧ тай эз ылӧдлыны-а…

Кыдзи дорйыны ассьыд правотӧ ӧтуввез пыр ньӧбасигӧн? Позьӧ-ӧ бӧр вайны тӧварсӧ, эз кӧ шогмы, да косӧдны вештӧм нин сьӧмсӧ?

Республикаса юралысьлӧн Общественнӧй приёмнӧйын тайӧ да мукӧд юалӧм вылӧ вочавидзис Комиын Роспотребнадзор юкӧнӧн веськӧдлысь Татьяна Гарманова.

–Татьяна Ивановна, ми быд лун ньӧбасям лавкаысь, а кодсюрӧ и маркетплейсысь, вӧдитчам кутшӧмкӧ услугаӧн. И кӧсъям, медым вузӧсыс да услугаыс вӧлі бур, да сыысь нинӧм лёкыс эз мӧрччы вир-яяд. Кутшӧм оланпасъяс дорйӧны ньӧбасьысьӧс?  

–1989 воын ООН ошкис Европаса, Америкаса да Японияса качество котыръяслысь водзмӧстчӧмсӧ, мед мир пасьталаын быд во ноябрса мӧд четвергӧ пасйыны Качество лун. Таво сійӧ вӧлі ноябрь 12 лунӧ. Пырӧдчис сэтчӧ и миян страна.

Потребительлысь право дорйӧм йылысь оланпас Россияын вынсьӧдлісны 1992 воын на. Тайӧ оланпасыс дорйӧ оз сӧмын сійӧс, коді ньӧбис шогмытӧм тӧвар, либӧ лёка могмӧдісны кутшӧмкӧ услугаӧн. Потребительлысь право торкӧм вылӧ вермас норасьны и морт, коді кӧсйӧ на мыйкӧ ньӧбны либӧ шыӧдчыны услугала, но кутшӧмкӧ помка вӧсна сылы оз вузавны коланасӧ либӧ оз могмӧдны услуганас.

Быд во оланпасас пыртӧны кутшӧмкӧ содтӧдъяс, олӧмыс воысь-во вежсьӧ да. Торйӧн нин уна содтӧд пыртісны ӧтуввезкӧд йитӧдын, ӧд ӧні быдтор позьӧ вӧчны ылісянь, кыдз шуласны, дистанционнӧя.

А тавося октябрь 1 лунсянь вӧдитчам и Россия Федерацияын платформаа экономика лӧсьӧдӧм-веськӧдлӧм йылысь мӧйму июль 31 лунӧ вынсьӧдӧм 289-ӧд номера федеральнӧй оланпасӧн. Сы серти став маркетплейсыс, агрегаторыс да лыдпаса платформаыс мӧдасны уджавны ӧтсяма. Госреестрӧ талун кежлӧ пыртӧма 16 площадка: Ozon, Wildberries, Avito, «Яндекс.Маркет», «Яндекс. Такси», «Яндекс.Еда», «Яндекс.Путешествия», «Яндекс.Смена», «Яндекс.Доставка», «Купер», Lamoda, Delivery Club, AliExpress, Джум маркет, GetCourse да Tutu. Став казьтыштӧм платформасӧ, тшӧтш и реестрас выль вӧзйысьысьӧс, быд боксянь донъяласны ЕГРЮЛ, ЕГРИП да ЕСИА серти. Татӧг вузасьны найӧс оз лэдзны.

Маркетплейс йылысь выль оланпасыс кутшӧмакӧ паськӧдӧ потребительлысь право дорйӧм йылысь оланпассӧ. Медводдзаысь сэні казьтывсьӧ «лыдпаса платформа», «партнёр» (вузасьысь), «заказ сетан пункт» (ПВЗ), «тӧвар карточка» да с.в.

И водзті веськыда тӧварас, ярлыкас, этикеткаас либӧ тубрас-кӧрӧбас ляскӧм маркировкаысь пасйывлісны тӧвар нимсӧ, модель-артикулсӧ, мый могысь сійӧс вӧчӧмаӧсь да кор, дыр-ӧ да кутшӧм ногӧн позьӧ вӧдитчыны, ыджыд-ӧ гарантияыс, доныс, ыдждаыс, кутшӧм арлыдалы лӧсялӧ, мыйысь вурӧма, прамӧй ситеч али химия сораса.

Суйӧр сайысь вайӧмаын индӧны странасӧ, предприятие ним да адрес. Евразияса экономика союзӧ пыртӧм Казахстанысь, Белоруссияысь, Арменияысь да Киргизияысь тӧвар пасйӧны ЕАС шыпасъясӧн (Евразийское соответствие – Eurasian Conformity). Тайӧ маркировкаыс юӧртӧ, мый прӧдукциясӧ видлалӧмаӧсь лабораторияын да сійӧ лӧсялӧ сертификатлы, декларациялы, техрегламентлы.

Россияын вӧчӧм вузӧс маркировкаыс торъялӧ стӧчджык адреснас. Странаысь, предприятиеысь да карысь ӧтдор сэні пасйӧны улича да керка-корпус номер. Ӧні содтӧд позяс тӧдмавны, тӧварсӧ вӧчӧма котыр-предприятие, ас вылӧ зільысь али самозанятӧй.

–Кытчӧ шыӧдчыны, ньӧбӧмторйыс кӧ эз лӧсяв?

–Водзті кӧ ми шогмытӧм тӧварнас шыӧдчылім маркетплейсӧ, выль оланпас серти жӧ норасьны вермам веськыда вӧчысьыслы.

Потребительлысь право дорйӧм йылысь оланпасын 26.1-ӧд статья серти интернет-магазинӧ кӧть кор позьӧ юӧртны, мый вузӧсыс оз ков. Тӧварсӧ кӧ босьтінныд нин, да мыйӧнкӧ эз во сьӧлӧм вылад, позьӧ бӧр вайны уна вылӧ сизим лун мысти. Но тубрасас кӧ некӧн абу гижӧма, кыдзи да кор позьӧ тайӧс вӧчны, кадыс нюжалӧ куим тӧлысьӧдз.

Потребительлысь право дорйӧм йылысь оланпас серти лавкаын медводз вӧзйылісны вежны шогмытӧм либӧ кутшӧмкӧ помка вӧсна лӧсявтӧм тӧварсӧ татшӧмӧн жӧ. Вермылісны чинтыны донсӧ либӧ бырӧдны тырмытӧмторсӧ. И медбӧрын нин косӧдлісны сьӧм. Талун вузасьысьыс веляммӧдіс ньӧбасьысьсӧ, бӧр вайӧм тӧварысь пыр жӧ косӧдӧ сьӧм. Дерт, бурӧн кӧ сыкӧд сёрнитны.

–Колӧ та дырйи кабала чек?

–Сійӧ кӧ вошис, позьӧ телефонса личнӧй кабинетсьыд петкӧдлыны ньӧбӧм йылысь юӧрсӧ. Сэсся кабала чексӧ оланпасас абу казьтыштӧма. Оз ков вайны и кӧрӧбка-тубрас. Гӧгӧрвоана, гарантия кадыс кӧ некымын во, некод оз мӧд та дырасӧ видзны.

Шогмытӧм тӧварсӧ позьӧ бӧр вайны, эз на кӧ коль вӧдитчыны урчитӧм либӧ гарантия кадыс. Абу кӧ роч кывъя инструкция, тӧварсӧ позьӧ шуны «ненадлежащӧй качествоаӧн» да бӧр жӧ вайны.

–Мый бӧрсӧ оз босьтны?

–2020 вося декабрь 31 лунӧ Россия Федерацияса правительство вынсьӧдӧма индӧд, кӧні лыддьӧдлӧма, кутшӧм тӧвар оз позь бӧр вайны. Тайӧ индӧдыс инмӧ и ӧтуввез пыр иналӧмторлы.

Бӧр оз позь вайны висьысьӧс да челядьӧс дӧзьӧритантор, лекарство, парфюмерия, косметика, гигиенаын вӧдитчанторъяс (сынан, пинь весалан тшӧтка да мукӧдтор), быдсикас ситеч, провод, плёнка да линолеум, налысь донсӧ кӧ арталӧны кузьта сертиыс, а сідзжӧ химия сорас да песласян порошок, пестицид, агрохимикат, дона кӧртысь да изйысь чунькытш-исерга, автомашина, мотоцикл, велосипед, на дорӧ прицеп да агрегат, пыж, ӧружие, пуля-порок, пемӧс, быдмӧг да сёян-юан. Но бӧр позьӧ вайны вӧлӧга, ньӧбигас кӧ вӧлӧма тшыксьӧм нин, сёйны-юны урчитӧм кадыс кӧ кольӧма, тубрасыс потӧма либӧ розясьӧма.

Оз босьтны и вӧдитчӧм нин либӧ новлӧм тӧвар. Овлӧ, мудер ань ньӧбӧ, шуам, кутшӧмкӧ гаж кежлӧ аслыс мича платтьӧ да кагукыслы выльвося костюм. А этикеткасӧ оз орӧд да праздник-гаж бӧрас бӧр вайӧ ньӧбӧмторсӧ, эз пӧ лӧсяв…

–Овлӧ, ваян гортад телефон, а стеклӧыс потӧма. Либӧ выль ковтаад кыскыссьӧма шӧртыс…

–«Вайлдберриз» да «Озон» пыр ньӧбӧм тӧварсӧ бурджык видзӧдлыны заказ сетанінас сэтчӧс сотрудниккӧд. Пызан весьтас налӧн эм видеокамера. Ті кӧ босьтанныд тубрассӧ да сайӧдчанныд мерайтчанінас занавес сайӧ и сэні нин казяланныд, мый кыткӧ розясьӧма либӧ косяссьӧма, сьӧкыд лоӧ эскӧдны, мый ті абу мыжаӧсь таысь.

Вузасьысьыс либӧ тӧварсӧ вӧчысьыс кӧ казяласны, мый ньӧбасьысьыс ачыс мыжа, вӧчасны экспертиза.

–Мый вӧчны, мортыс кӧ эз во ӧти кывйӧ вузасьысьыскӧд?

–Ыджыд вузасян шӧринӧ, ичӧтик лавкаӧ, интернет-магазинӧ кӧ бӧр оз босьтны ньӧбӧмторсӧ да оз кӧсйыны косӧдны сьӧмсӧ, колӧ шыӧдчыны Роспотребнадзор сайтса «Обращения граждан» «ӧшиньӧ». Позьӧ волыны и Сыктывкарын Орджоникидзе уличаса 71-ӧд номера керкаӧ.

<> Николай Размыслов. Снимокыс авторлӧн.

Новлышта да бӧр вая..

«Коми му» газетысь, кодӧс позьӧ судзӧдны пошта пыр, позьӧ ньӧбны «Ордым» лавкаын. Медым лыддьыны электроннӧй версия, личкӧй татчӧ. Эмӧсь кӧ юалӧмъяс, гижӧй komi-kerka@ya.ru.

Пролистать наверх