Неуна ас йылысь висьталышта. Ме ачым Висер вожса Зулӧб грездысь, быдми коми семьяын.
Ыджыдвидзса школаын коми подувсӧ меным лӧсьӧдiс Эльвира Александровна Старцева, сы дорын 4-ӧд классын велӧдчигӧн на чужан му йылысь гижӧдсянь заводитчис туясян уджӧй.
А 6-ӧд классын нин Эльвира Александровна меным да нӧшта ӧти нывлы вӧзйис пырӧдчыны искусство гимназияӧн котыртӧм «Горадзуль» этнокультура слётӧ. Ми, дерт, сӧгласитчим.
И сы бӧрын ме збыльысь думыштчи – кӧсъя велӧдчыны гимназияын. Но мам-бать эз лэдзны. 9 класс помалігӧн бара на кыпӧдi тайӧ сёрнисӧ, и бать-мам шуисны: «Збыль кӧ кӧсъян – видлы, босьтасны кӧ велӧдчынытӧ – бур лоас». Тадзи вои искусство гимназияӧ.
Медводдза кадсӧ мам-батьсьыд ылынтӧ вӧлi зэв сьӧкыд, и велӧдчӧмын ёна зільны ковмис. Миян классӧ уна районысь – Удораысь, Изьваысь, Койгортысь, Кулӧмдiнысь, Кӧрткерӧсысь, Печораысь – кодзувъяс чукӧрмисны.
И ставныс енбиаӧсь, сямаӧсь: кодi математикаын, кодi историяын, кодi театрын ворсӧмын асьсӧ кужис петкӧдлыны. А меным жӧ медся муса вӧлi чужан кыв, и босьтчи велӧдчыны гуманитарнӧй юкӧнын.
Коми литературакӧд йитчӧм туясян уджӧс Светлана Михайловна Нефедова дорын нин вӧчи. Медым гӧгӧрвоны быд гижӧдысь пыді мӧвпсӧ, урок дырйи ставным вӧлі юксям асланым видзӧдласӧн.
Вӧр-ва йылысь мича сочинениеяс гижлім Лидия Яковлевна Зваричкӧд. Помнита, ӧтчыд ӧтуввез пыр Москваса конференция вылын сёрниті, а сэсся мӧвпышті: «Танi сы мында тӧлка челядьӧс чукӧртӧмаӧсь, и менӧ кӧ тшӧтш корисны, сідзкӧ, и ме унатор верма».
И аддзи на сэки: и роч экспертъяс пыдди пуктӧны коми литературатӧ, весиг пасйисны, тіян пӧ татшӧм енбиа авторъяс эмӧсь.
Туясян конференцияяс кындзи гимназияын уна мукӧдтор на вӧлі. Гуманитарнӧй юкӧнлы сиӧм декада век помасьӧ «Личность» конкурсӧн. Ачым кӧть эг ордйысь сэні, но став классӧн отсавлiм ёртъяслы – Янина Вокуевалы да Ева Нечаевалы, кодъяс шедӧдлісны вермӧмъяс.
Ирина Николаевна Томова быд во нуӧдӧ «КультPROчтения» рыт, кӧнi челядь лыддьӧны и роч, и коми кывбуръяс, висьтъяс. А медтӧдчанаыс – и ассьыд гижӧдъястӧ позьӧ лыддьыны.
Павел Иванович Симпелев велӧдӧ журналиставны. Йӧзӧдчим гимназияса «Горадзуль» альманахын, а медбур гижӧдъяс и «Коми муын», «Йӧлӧгаын», «Войвыв кодзулын» петавлісны.
Этнокультура шӧрин котыртлӧ коми сиктъясӧ фольклор да коми оласног туялан экспедицияяс.
Комын воӧн гимназистъяс республикаса уна районӧ ветлісны, Кулӧмдінын, Помӧсдінын, Йӧртымдінын, Туръяыбын тшӧтш и вичкояс дзоньтавны, а Габов грездын часовня кыпӧдны отсасисны.
Искусство гимназияын пыр тӧдчӧдӧны, мый миян сайын – том йӧз сайын – чужан мулӧн, коми кывлӧн аскиа луныс. Гимназияын велӧдчӧмыс, конференцияясӧ пырӧдчӧмыс быттьӧ бордйӧдiсны менӧ.
Ӧні ме велӧдча Сыктывкарса университетын 4-ӧд курсын, лоа историкӧн. Туясян удж вӧчӧмысь медводдза курссянь босьта ыдждӧдӧм стипендия, а диплом доръян уджӧс сии Висер вожса вӧралысьяслы да кыйсьысьяслы. Мам кыв меным ёна оз тырмы университетын, группаын ӧд комиыс ме ӧтнам. Гашкӧ, сы вӧсна и чужан кывйӧн сёрниыс ӧні менам абу нин сэтшӧм сӧстӧм, кутшӧм вӧлi гимназияын. Но, дерт жӧ, ог вунӧд сійӧс.
Тадзи висьтасьӧмӧн кӧсъя, медым быдӧн аддзис-гӧгӧрвоис, кутшӧм позянлунъяс эмӧсь коми челядьлӧн, да кутшӧм мытшӧдъяс налы паныдасьлӧны. Да, гимназияын велӧдчыны абу кокньыд. Но ӧд сьӧкыдлунсӧ венӧмӧн ми и быдмам-сӧвмам. Гимназияысь уна кодзув петiс-ӧзйис да ӧнi югъялӧ олӧмас… Тайӧ и Марина Гурова – «Коми гор» телерадиокомпанияса журналист, и Анастасия Микушева – спортса мастер, и Анастасия Мигалина (Попова) – вуджӧдчысь, и Анастасия Бушенёва – коми кыв да литература велӧдысь, и Генрих Немчинов – этноблогер, и Алёна Ельцова, Ольга Баженова, Алексей Полугрудов – гижысьяс, и Янина Вокуева – челядьӧс коми кывйӧн тӧдмӧдысь, «Сайним» ворсӧм лӧсьӧдысь, и Элина Шлопова – том йӧзлӧн «МИ» котырӧн веськӧдлысь да унаӧн мукӧд.
Комияс оз радейтны ошйысьны, а меным, чайта, позьӧ тайӧс вӧчны. Ӧд эм мыйӧн ошйысьнысӧ – искусство гимназияӧн, кӧні восьтісны менсьым коми лолӧс, коми руӧс.
<> Светлана Ивашева. Снимокыс ӧтуввезйысь.