Вермытӧм йӧз йылысь газет лист бокад гежӧда гижлӧны. Казьтылӧны сӧмын, гашкӧ, кутшӧмкӧ тӧдчана аддзысьлӧм-чукӧртчылӧмкӧд да паскӧд йитӧдын. А ӧд на пӧвстысь унаӧн олӧны дзоньвидзаяс моз шудаа да яръюгыда.
Талун лыддьысьысьлы вӧзъям тӧдмасьны Выльгортысь мусаник нывкӧд, творчествоын да йӧзкотыр олӧмын водзмӧстчысь Светлана Горбуновакӧд. Светлана – ичӧтдырсяньыс пель кузяыс инвалид, та вӧсна сёрнитім мамыскӧд.
Капуста му вылын тӧдмасьӧм
Светлана Николаевна (мама-ныла тьӧзӧяс: кыкнанныс Светлана Николаевна Горбуноваяс) чужӧма Чилимдін районса Новый Борын. 1996 воын локтӧма Сыктывкарӧ велӧдчыны 2-ӧд номера педколледжын воспитательӧ. Верӧспуыскӧд тӧдмасьӧмсӧ казьтылӧ нюмпырысь:
–Аддзысим ми сыкӧд эгӧ паркын ли кӧнкӧ мӧдлаын, а капуста му вылын. Миянӧс, студентъясӧс, арнас ыстісны идравны кӧчан, а сійӧ, салдат-срочник, видзис урожайсӧ. Бӧрыннас тӧдмалі, мый и Николайлӧн войскӧвӧй часьтыс миян велӧдчан стрӧйбасянь туй вомӧн. Тӧдмасим. А служитӧм бӧрас кутім аддзысьлыны. Вӧлӧмкӧ, ми унаторйын ӧткодьӧсь, весиг батьсӧ сылысь менсьым моз жӧ шуӧны Николай Карповичӧн (кӧть эськӧ татшӧм вичыс гежӧд).
Пусьысь да дзоридз вӧдитысь
Николай пырӧма уджавны милицияӧ, а Светланалы уджавны абу вичмӧма: том гозъялӧн чужӧма аслыспӧлӧс нылук.
–Первойсӧ кагалӧн быттьӧ ставыс вӧлі лючки, – водзӧ висьтасьӧ Светлана Николаевна-ыджыдыс. – Но вит арӧслань матӧджык казялім, мый пельнас мыйкӧ неладнӧ. Квайт арӧс тырис да, Санкт-Петербургын вӧчисны операция: пеляс сюйисны торъя аппарат, мыйӧн сійӧ кутіс бурджыка кывны.
Света Горбунова-ичӧтыслы колӧма велӧдчыны торъя программа серти да, первой классас мунӧма Максаковкаын школа-интернатӧ, кӧні тӧдӧмлун сетӧны сьӧкыд пеля челядьлы. Луннас нывка велӧдчӧма, а рытнас бать-мамыс вайӧдлӧмаӧсь гортас.
Ӧкмыс класс помалӧм бӧрын водзӧ пырӧма Коми Республикаса агропромышленнӧй техникумӧ. Вермытӧм томуловлы торъя программаяс серти велӧдчӧма пӧварӧ да дзоридз быдтысьӧ. Светлана Горбунова 2021 воын весиг петкӧдчӧма «Абилимпикс» республикаса конкурсын «Дзоридз вӧдитӧм» нырвизьын. Дерт, дзоридзсӧ быдтыны-вӧдитны абу на мойвиӧма, а со пусян сямсӧ вочасӧн сӧвмӧдӧ.
–Гортын нылӧй меным ёна отсасьӧ, – нюмъялӧ мамыс. – Пуам шыд, вӧчалам салат, пӧжасям. Драник вӧчавлім нин, калитка пӧжавлім, весиг лымвый-мороженӧй дасьтылім.
Йӧзкотырын асшӧра овны
Горбунов семьяын тӧдчана тшупӧдӧн лои районса вермытӧмаяс котырлӧн томуловлы проектъясӧ пырӧдчӧм. Медводдза лунсяньыс нин Светлана-ичӧтыс окотапырысь ветлӧма йӧзӧс социальнӧя доръян шӧринын занятиеяс вылӧ. Аслыспӧлӧс том йӧзкӧд тані уджалӧны соцработникъяс, психолог, медик, компьютер грамота кузя специалист. Велӧдӧны вӧчны гортгӧгӧрса удж, пусьыны-пӧжасьны. Ӧтлаын тӧдмасьӧны чужан му пельӧсъясӧн.
Вежоннас некымын лун песӧны вир-яйсӧ спортӧн. Шуам, кольӧм во Светлана ас коддьӧмыскӧд ветлывлӧма бассейнӧ, а ӧні велӧдчӧ «Колосок» спортклубын адаптивнӧй физкультураӧ. Тайӧ став аддзысьлӧм-занятиесьыс бурыс зэв уна – абу тырвыйӧ дзоньвидза ныв-зон ёртасьӧны ӧта-мӧдыскӧд, велалӧны асшӧра овны йӧзкотырын.
Алмаза мозаикаысь бурмӧ сьӧлӧм
Светлана Горбунова-ыджыдыслӧн висьталӧм серти, нылыс ичӧтсяньыс вӧлӧма инас ӧшйытӧм. Сійӧс кыдзкӧ лӧньӧдӧм могысь бать-мамыс вӧзйӧмаӧсь творчествоын сямсӧ видлыны. Бӧрйӧмаӧсь алмаза мозаика. «Кувшинчик» медводдза уджсӧ Света тэчӧма-вӧчӧма сизимӧд классын велӧдчигас. А сэсся, рочӧн кӧ, пошло-поехало… Мастер ки увсьыс сьӧрсьӧн-бӧрсьӧн петӧмаӧсь серпасъяс: радейтана Кузя каньыс, мукӧд пемӧс, дзоридз да нималана сьылысьяс, матыссаясыс.
Светлана-ичӧтыс ассьыс уджъяссӧ козьнавлӧ, ӧшлӧ гортас да петкӧдлӧ выставкаясын. Серпасъяснас петкӧдчыліс весиг Сыктывдін районса история да культура музейын, а «Зажги звезду народную» фестиваль дырйи – Выльгортса культура керкаын.
* * *
Нинӧм вылӧ видзӧдтӧг том ныв олӧ тыр олӧмӧн. И таын, дерт, бать-мамыс отсалӧны. Семьянас путешествуйтӧны машинаӧн, тӧдмасьӧны чужан муӧн. Ӧтлаын волывлӧны Сыктывдінын да Коми Республикаын нуӧдан гажъяс вылӧ.
Вермытӧмлуныд – абу на пом. И тайӧ бура петкӧдчӧ Выльгортысь Светлана Горбуновалӧн олӧмас.
Ирина Романова.
<> Комиӧдіс Елена Плетцер. Снимокъясыс Горбунов семьялӧн гортса архивысь.