Таво январь 17 лунӧ медводдзаысь на вӧлі пасйӧма выль профессиональнӧй праздник – Артист лун. Позьӧ шуны, тайӧ абу сӧмын киноын да театрын петкӧдчысьяслӧн, но и художествоа самодеятельносьтысь артистъяслӧн гаж.
Кӧрткерӧс районса Зулӧб грездысь Зинаида Игушева ичӧтсяньыс жӧ сцена вылын. Самодеятельнӧй артист сьылӧ, йӧктӧ, сценкаясын петкӧдчӧ да шылада инструментъясӧн ворсӧ. А неважӧн медводдзаысь на сцена вывсянь гудӧкасьӧма.
Шондібанӧй-олӧмӧй…
–Менам вӧлі зэв ыджыд кӧсйӧм – ворсны гудӧкӧн. И во вит нин велӧдча ачым ӧтуввез отсӧгӧн. Медводз вӧлі ас семьяын гудӧкасьышта. Кужа ли ог, ворса «Шондібан», а мам да тьӧтка сьылӧны-йӧктӧны.
Сэсся Выль во водзын Зулӧбса клубын концерт кежлӧ дасьтысигӧн ме репетиция костас гудӧкасьны пукси. Нина Станиславовна (клубӧн веськӧдлысьыс Нина Макарова) казяліс да шуӧ: «О, Зина, тэ кыкнан кинад нин ворсан?! Вай номер дасьтам!» – висьталӧ Зинаида Юрьевна.
–Дзик пыр кӧсйысин?
–Майшасьышті эськӧ, позьӧ-ӧ нин петны йӧз водзӧ, но кӧсйыси да, ог каитчы.
–Кодкӧ рӧдад ворсліс?
–Митрей чож, мамлӧн вокыс, да батьлӧн Иван вокыс. Кыкнанныс кувсьылісны нин. Митрей чож овліс Сюзяыбын, сылӧн и коли меным гудӧкыс. Кӧтасьлӧма да, шыыс абу ёна бур, но дзоньталі да, велӧдчыны позьӧ. Но и карын менам мӧд гудӧк на эм. Ӧти тӧдса нывбаба козьналіс, верӧсыс пӧ оз жӧ нин ворс-а. Сэсся на и Зулӧб клубын кык гудӧк, найӧ бура юргӧны.
–Ставыс нёль, сідзкӧ. Озыр тай…
–Эн нин шу! Быдлаын эм позянлун велӧдчыны. Кытчӧ ог мун, сэні и ворсышта, – вашъялӧ Зинаида Юрьевна. – Мишӧ воклы шуи жӧ, мися, кодкӧ кӧ гудӧк вӧзъяс, босьт. Неважӧн висьталіс, баян пӧ вӧзйӧны, колӧ оз. Мися, колӧ, дерт! Эз на тай вай. Кык во мысти меным 45 арӧс тырӧ да, чужан лун дырйи гудӧка гаж кӧсъя вӧчны. Рӧдвужлы тай серала, мися, велӧдӧй частушкаястӧ, кутам сьывны. Зэв окота бура ворсны, мед чуньӧй ӧдйӧджык котраліс. Кодкӧ кӧ эськӧ велӧдыштас, бур, но сэтшӧм мортсӧ эг на аддзы.
Зинаида Игушева ворсӧ и пӧлян-чипсанӧн, паньӧн. Зулӧб клубса «Сударушка» котырысь артистъяс татшӧм шылада инструментъяснас сиктса и районса гажъяс вылӧ ветлывлӧны. Неважӧн найӧ паньӧн да пӧлянӧн ворсӧмаӧсь телеканалын веськыд эфирын.
–Удж вылӧ локті да, старшӧй медсестра шуис: «Уджъёртъяс, ми зілям кодзувкӧд!». Весиг серам петіс та вылӧ. Кӧть тадзи шмонитыштім, налы сьӧлӧм вылас воӧ жӧ менам артисталӧмӧй.
–Тэ ӧд уджалан Сыктывкарын медсестралы отсасьысьӧн, а «Сударушка» котырыд Зулӧб грездын. Колӧ и репетиция вылӧ слӧймӧдчыны, и петкӧдчыны. Артмӧ?
–Окотаыд кӧ эм, кадыс быдтор вылӧ сюрӧ.
Медсестралӧн веськыд ки
Зинаида Игушева Кӧрткерӧс районса Зулӧб грездысь. Некор абу мӧвпавлӧма, мый коркӧ сійӧ кутас дӧзьӧритны висьысь-нёрпалысьясӧс. И со кызь ӧти во нин зільӧ медсестралы отсасьысьӧн.
–Ичӧтсянь бать-мамлы отсасим воккӧд, уджаліг и быдмим, сьӧкыд уджсьыд ог пов. Школа помалӧм бӧрын велӧдчи штукатур-малярӧ. Альбина пӧдругакӧд уджыштім специальносьт серти минздравын, больничаясын вӧлі краситчам. Но сэсся миянӧс, томъястӧ, удж вылысь чинтісны. Позис эськӧ кытчӧкӧ мӧдлаӧ медасьны, но лабораторияын краситчигӧн чорыда кольмылі краска дуксьыс. Сы бӧрся сэсся юрӧй кутіс дурмыны-висьны: мися, эг ю, а код. И уджтӧг кольӧм бӧрын ёнасӧ эг майшась. Сэсся чойӧй вӧзйис кардиология шӧринӧ санитаркаӧн медасьны. О, мися, менам инструментъяс лоасны швабра да ведра, – казьтылӧ Зинаида Юрьевна.
–Кор медводдзаысь кытшовтӧдісны больничаӧдыс, велӧдісны, эн пӧ пов висьысьяссьыс. Юр вылад пӧ эн пуксьӧд, тшӧкты пӧ вермысьяссӧ вольпасьнысӧ вежны, ёгсӧ мед шыбитасны ведраӧ, но и эн вензьы накӧд, – водзӧ казьтылӧ Зинаида Юрьевна. – Первойсӧ, дерт, ёна сьӧкыд вӧлі. Ми ӧд ог сӧмын джодж мыськӧй да бус чышкалӧй – ми медсестралы отсасьысьяс. Позьӧ шуны, налӧн веськыд киыс. Куйлысь висьысьяс бӧрся ёна колӧ дӧзьӧрыс. Ме уджала кардиологияса нёльӧд юкӧнын, кӧні бурдӧдчӧны сьӧлӧмӧн нёрпалысьяс, кодлӧн сӧнас тромб. Куйлӧны сэні и олӧмаяс, и шӧр арлыдаяс, и томъяс. Зэв жальӧсь, томыс уна да.
Уна воӧн заводитан гӧгӧрвоны висьысьсӧ. Тӧдан, кыдзи накӧд колӧ сёрнитны. Эмӧсь пӧ сэтшӧмъяс, кодъяс ропкӧдчӧны висьысь вылӧ: ёгӧссьӧма, асмогасянінӧ лёка ветлӧма, мыйкӧ кисьтӧма. Татшӧмъясыслы Зинаида Игушева шуӧ, мый некод оз вермы тӧдны, кутшӧм лоас ачыс, пӧрысьмас да, некод оз вермы ошйысьны, мый оз висьмы.
–Йӧзыс шуӧны, мый больничаын вермӧны уджавны чорыд сьӧлӧмаяс. Тайӧ сідз?
–Морт сьӧлӧмыд абу изйысь. Дерт, велалан ставсӧ ас пырыд нуны. Но мукӧдсӧ ёна жалита, торъя нин тӧдсаясӧс. А кувсяс кӧ, син водзад воӧ чужӧмыс. Ме уджала сэтшӧминын, кӧні висьысьыс вермас усьны да кувны…
–А овлӧ, санитаркаяслы найӧ элясьӧны жӧ?
–Дерт. Позьӧ шуны, ми тані тшӧтш психология отсӧг сетам. Шуам, процедура вылӧ, кодлы оз позь ас кокнас мунны, нуам коляскаӧн либӧ каталкаӧн, и мортыс юасьӧ, бурдас оз. Кыдзи кутасны дзоньвидзалунсӧ туявны, аддзасны-ӧ, мый понда нёрпалӧны… Унатор юасьӧны миянлысь. Ӧти ныв вӧлі тромбӧн куйлӧ, сылы эз позь чеччыны да, ёна поліс… Мися, бурдан, кутан кӧ кывзысьны врачлысь. Операция водзын ёна колӧ мукӧдсӧ такӧдны. А эмӧсь и сэтшӧм йӧз, кодъяс зумышӧсь, некодкӧд оз сёрнитны, ставсӧ ас пытшкас кутӧны.
–Он каитчы, мый татчӧ медасин?
–Ньӧти ог. Сідзкӧ, меным Енмыс шуӧма уджавны больничаын медсестралы отсасьысьӧн. Дерт, окота творческӧй уджӧ пырӧдчыны. Сійӧн и концертася, гудӧкася, радейта кысьыны. Тадзи ме ачымӧс шойччӧда сьӧкыд уджсьыс.
<> Екатерина МАКАРОВА. Снимокъясыс Зинаида ИГУШЕВАЛӦН архивысь.