Коми Республикаса челядьлы С.Я.Маршак нима национальнӧй библиотекаын том лыддьысьысьяс – Коми национальнӧй гимназияын велӧдчысьяс – тӧдмасисны «Войвыв кодзув» журналлӧн аслыссикас номерӧн. Журналлӧн 100 вося историяын тайӧ – челядьлы медводдза торъя петас.
Томуловкӧд аддзысьлӧм вылӧ воліс и «Войвыв кодзулысь» главнӧй редактор, коми поэт, прозаик да драматург Нина Обрезкова. И буретш сійӧ тӧдмӧдіс легендарнӧй петаслӧн исто-рияӧн. Сідзжӧ томуловлӧн вӧлі позянлун тӧдмасьны журналлӧн воддза воясся номеръясӧн. Найӧс видзӧны библиотекаса сідз шусяна депозитарнӧй фондын.
«Войвыв кодзув» журналлӧн медводдза номерыс петӧма 1926 воӧ «Ордым» ним улын. 1931 воын нимсӧ вежӧмаӧсь «Ударник» вылӧ, а 1946 восянь лоӧма «Войвыв кодзув». Великӧй Отечественнӧй война воясӧ фронт вылӧ мунӧма 26 коми гижысь, на пиысь 18-ӧн бӧрсӧ эз воны. Журналын йӧзӧдчис пӧшти став нималана коми гижысьыс – Геннадий Фёдоровсянь да Василий Юхнинсянь Нина Куратоваӧдз да Геннадий Юшковӧдз. Талун мирын тайӧ дзик ӧти коми литературно-художественнӧй журнал.
Нина Обрезкова юксис челядькӧд петас вылас аслас видзӧдласӧн: «Нелямын во сайын «Вой-выв кодзув» журналын петіс менам медводдза кывбур. А ӧні сулала мӧдар бокас – кыдзи редактор».
Челядьлы С.Я.Маршак нима национальнӧй библиотекаса директор Марина Круглова чолӧмаліс Нина Обрезковаӧс да редакцияӧс, а сідзжӧ став лыддьысьысьсӧ томуловлы торъя номерӧн. Пасйис, мый сійӧс дасьтӧмӧ ыджыд пай пуктіс Маршаковка. Библиотекаса краеведъяс туялісны челядьлы став гижӧдсӧ, кодъясӧс йӧзӧдлісны журналын 1946-2000 воясӧ, бӧрйисны, мый позьӧ пыртны торъя номерас, урчитісны сылысь тэчассӧ. Нимкодь, мый редакция ошкис маршаковечьяслысь став вӧзйӧмсӧ, и ӧні лыддьысьысьяслӧн эм позянлун кутны кианыс журналлысь историяын аслыспӧлӧс номер.
Аддзысьлігӧн томулов ас кежас туялісны номерлысь сюрӧссӧ, юксьылісны сезонъяс серти котыръясӧ, а сэсся лӧсьӧдісны «сезон картаяс» – мини-плакатъяс, кӧні петкӧдлісны авторъяссӧ, юргижӧдъяссӧ, ассьыныс вӧзйӧмъяссӧ да интереснӧй лоӧмторъяссӧ.
Татшӧм ногӧн челядь вермисны эз сӧмын тӧдмасьны гижӧдъясӧн, но и кывны асьнысӧ литература озырлун туялысьясӧн. Нина Обрезковакӧд ӧтвылысь найӧ вӧчисны кывкӧртӧд, мый тайӧ номерас медсясӧ йӧзӧдӧма кывбура гижӧдъяс, и та пыр позьӧ сьӧкыдсӧ петкӧдлыны кокньыда, а ритм да рифма отсалӧ челядьлы кокньыдджыка гӧгӧрвоны кывсӧ да кывтэчассӧ. Колӧ пасйыны, мый номерас пыртӧма этша гижӧд, кодъясӧс йӧзӧдлӧмаӧсь кольӧм нэмся 80-ӧд да 90-ӧд воясӧ, сы вӧсна мый 40 во сайын чужис челядьлы торъя журнал – «Би кинь».
Лыддьӧдлӧм авторъясысь, кодъяслӧн гижӧдъясыс пырисны «Войвыв кодзувлӧн» аслыспӧлӧс номерӧ, ныв-зон вермисны тӧдмавны сӧмын некымынӧс. Ӧд журнал век сетіс позянлун петкӧдлыны ассьыныс творчествосӧ эз сӧмын нималана гижысьяслы, но и налы, кодъяс эз на вӧвны лыддьысьысьлы бура тӧдсаӧсь.
Томулов сэсся окотапырысь тӧдмасисны Коми Республикаын челядьлы литература историяӧн: 1920-ӧд воясся медводдза велӧдчан пособие лэдзӧмсянь ӧнія кадӧдз. Тайӧ, дерт, и велӧдчан небӧгъяс да художествоа литература. Маршаковкаын ныв-зонлы петкӧдлісны библиотека фондысь шоча паныдасьлан небӧгъяс, кодъясӧс лэдзлӧмаӧсь 1930-1950 воясӧ Коми издательствоын, томулов видлісны лыддьыны коми текстъяс, кодъясӧс гижӧмаӧсь латин да молодцов шыпасъясӧн. Челядьлы найӧ сьӧлӧм вылас воисны, весиг снимайтісны небӧг лист бокъяссӧ, медым петкӧдлыны бать-мамыслы да ёртъясыслы.
Аддзысьлӧмсӧ сигӧртігӧн ныв-зонлы вичмисны юмов козинъяс да «Войвыв кодзув» светоотражательяс.
Сідзжӧ колӧ пасйыны, мый тайӧ аддзысьлӧмсӧ котыртлыны отсаліс «Коми войтыр» регионкостса ӧтмунӧм. А водзынджык, июнь 26 лунӧ, Маршаковкаын Творческӧй лаборатория дырйи «Войвыв кодзувса» главнӧй редактор Нина Обрезкова тӧдмӧдіс челядьлы сиӧм номерӧн библиотекаын зільысьясӧс, кодъяс пасйисны журналлысь тӧдчанлунсӧ да коланлунсӧ.
Нина Обрезковалӧн висьталӧм серти, «Войвыв кодзувлӧн» челядьлы сиӧм торъя петасӧ пырисны сэтшӧм гижӧдъяс, кутшӧм колӧны ӧнія лыддьысьысьлы. Тайӧ, шуам, ёртасьӧм, вӧр-ва вӧсна тӧждысьӧм йылысь кывбуръяс да висьтъяс, кодъяс ышӧдӧны томуловӧс быдмыны веськыд видзӧдласа бур йӧзӧн.
–Тайӧ журнал номерсӧ позьӧ повтӧг шуны небӧгӧн. И ми ог на тырвыйӧ гӧгӧрвоӧй сылысь тӧдчанлунсӧ, – пасйис Нина Обрезкова. – Сэтчӧ пыртӧма абу сӧмын Коми Республикаысь, но и Россияса мукӧд регионысь коми гижысьяслысь кывбур-висьтсӧ. Шуам, Ненеч асвеськӧдлан кытшысь Лукерья Валейлысь да Ямалысь Иван Истоминлысь. Тайӧ номерыслӧн тӧдчанлуныс нӧшта и сыын, мый гижӧдъяссӧ некӧн сэсся абу йӧзӧдӧма. Позьӧ шуны, тайӧ номерыс эксклюзив.
Ставсӧ сэтчӧ чукӧртӧма прозаа да кывбура 40 гӧгӧр гижӧд. А сідзжӧ важся снимокъяс. Петасыс, чайта, лоас интереснӧ оз сӧмын челядьлы да томуловлы, но тшӧтш и верстьӧлы.
Ольга Худяева.
Снимокъясыс Коми Республикаса челядьлы С.Я.Маршак нима библиотекаысь.