Пукала креслӧын кок кресталӧмӧн, видзӧда лыйсяна кутшӧмкӧ гӧгӧрвотӧм кино, кадысь кадӧ вугыртла реклама дырйиыс, кадысь кадӧ сканвордӧ нырӧс сюйла – ӧти кывйӧн, пӧсь кисьтӧмӧн ӧтпырйӧ куим удж вӧча.
Кыла, мӧд жыръяс телепонӧй босьтчис горзыны. «Бара, кӧнкӧ, бур йӧзтӧ бӧбйӧдлысьясыд звӧнитчӧны, – мӧвпыштi унзiльпырысь. – Ог нин сэсся нёльӧд уджӧ кутчысь да накӧд босьтчы вензьыны, а то вывтi зiльӧн кута нимавны. Дышӧдас налы да, дугдасны, небось». Но он на тай: телепон триньгӧм шы улӧ кылі гӧтырлысь кок шысӧ.
–Тэ мый телепонтӧ ляскӧмыд узян жыръяс? Пывсьӧм бӧрын ӧтчыд кӧсъя вӧлi нюжӧдчывлыны ыркӧдчигмоз, да тэкӧд артмас ӧмӧй шойччыштны, – меным трубкасӧ мыччигмоз броткӧдчис сiйӧ. – Йӧймӧдас регыд тэнад телепон шыладыд, равзӧ, быттьӧ шевалысь кок чуньсӧ топӧдӧмаӧсь. Вай тэ мӧдысь либӧ шысӧ чинты дзикӧдз, либӧ аскӧдыд кыскав, а эн брызьйӧдлы, кытчӧ окотаыд.
Телепон экранын пӧртмасьӧмӧн мыччасис гижӧд: «Ваньӧ Вась – Бармалей».
–Бур рыт, Вась Коля! – мӧдарсяньыс кылi тӧдсалысь майшасян гора гӧлӧссӧ. – Эскан ли он, но тэ бӧръя морт, код вылӧ бӧръя надеяӧй коли. Он кӧ отсав меным, ёрт котырысь пырысь-пыр кирита.
И эг на удит воча пӧся чолӧмасьны да юавны, мыйӧн ме сылы верма отсавны, Ваньӧ Вась юалiс:
–Меным дзик ӧнi колӧ метр кузьта кымын резина шланг. Стӧча тӧда, мый тэнад сэтшӧмыс эм. Кодкӧлун вӧлi ошйысьӧмыд Гриша Олеглы, мый выль аскур вийӧдан аппарат кӧсъян панны да, сы вылӧ ньӧбӧмыд. Вай тэ ӧнi пасьтась да гаражад пет, а ме сэккостi матыстча. Мукӧдторсӧ сэсся телепонтӧг нин мойда…
А сэсся Ваньӧ Вась кывъясӧн нин висьтала сылысь могсӧ:
–Асывнас кайлi бӧра-водз колхоз гаражӧ, аски кежлӧ трактор прицеп дзоньтавны.
Сӧмын тай уджыс нюжаліс дас кык часӧдз, кӧть ёнасӧ весиг эг пуксьывлы шойччыштны.
Сэсся лунся пажын бӧрын петалi пывсян ломтыны, ӧтпырйӧ и гортӧ рыт кежлас пес пыртi. Гӧтыр мыйкӧ кухняын гольскис, тасьтi-пань, буракӧ, мыськалӧ вӧлi.
Мед кок улас не гартласьны, ме и нюжӧдчи диван вылӧ. Лунтыр ывлавылад уджалӧм да пӧтӧса топыда сёйӧм бӧрад ӧдйӧ и вугыртӧдiс. Кутшӧмкӧ кад мысти шуйга киӧй позялӧма да, садьмывлi здук кежлӧ. Кухняын дозмук гольгӧмыс оз нин вӧлi кыв, сы пыдди кылiс пражитчӧм шы. Весиг мӧвпыштi, мися, кӧнкӧ, рыт кежлас яй дасьтӧ зiль верӧсыдлы.
Кадсӧ стӧча эг видзӧдлы, но ывлаас неуна рӧмдӧ нин вӧлi. Но и тайӧ нимкодь мӧвпъяснас ме выльысь кыз унмӧ уси.
Ог тӧд, дыр-ӧ кежлӧ ойбыртлi, но палялiгӧн ӧшинь сайын вӧлi сап пемыд нин.
Кухняысь век на гажаа кылiс пражитчӧм шы, мыйысь весиг чуйми: та дыра ӧмӧй колӧ пусян плитасӧ уджӧдны, та мында би видзны? Оз жӧ ӧд, кӧнкӧ, сё арӧса верблюдлысь яйсӧ небзьӧд та дырасӧ, мед не виньдыны сёйигас?
А гашкӧ, яй дорас порсь госӧн картупель нин пражитӧ да? Но, а мыйла некутшӧм чӧскыд дук оз паркйы-ӧвт нырӧ? Мыйкӧ танi не тогось! Часлы, чеччывла да видзӧдла, мый сэнi вӧчсьӧ.
Пыри кухня жырйӧ да нӧшта ёна чуйми. Жырйыс вӧлi куш, гӧтырлӧн ис ни бус, пусян плита вылын сiдзжӧ некутшӧм яя ни картупель тыра чугун латка эз тыдав.
Но пражитчӧм шыыс важ мозыс зэв бура кылiс, и, колӧ шуны, ылӧсалӧмӧн буретш плита горулас.
Ме пидзӧс вылӧ сувтӧмӧн гӧгӧрбок видзӧдалі да сӧмын сэк гӧгӧрвои, мый йӧймӧдана чушкӧм да трачкӧдчан шыыс кылӧ кухня джодж улын, гӧбӧчын.
Тэрмасьӧмӧн восьтi гӧбӧч ӧдзӧссӧ, да син водзын воссис-явитчис Иван Айвазовскийлӧн «Ниагарский водопад» кодь чуймӧдана мича серпас.
Быттьӧ ёсь пуртӧн шланг вундасысь вынйӧра ваыс гажаа да нимкодя швачкис стеклӧа консерв банкаясӧ, ворсӧдчис накӧд быдпӧлӧс оркестр нога шыӧн, вильшасис ящикъясӧ тэчӧм картупель-свеклӧ-морковкӧд.
И ӧд некутшӧм мудзӧм ни лигышмунӧм эз тыдав ӧтарӧ-мӧдарӧ летйысян шлангыслӧн, кӧть эськӧ та дыранад гӧбӧч джынйыс ваӧн вӧлi тырӧма да, дзик нин позис эськӧ и шойччыштны. Сылы.
Ковмис лӧньӧдны тайӧ яр зверсӧ. Ваыс дарӧм вӧлi йиа, быть тай ковмис дзумгысьлыны коскӧдз, медым кранӧдзыс воӧдчыны да тупкыны. Дженьыдика кӧ, кыдзкӧ вот тадзи. А шлангтӧ тэнсьыд кӧсъя аски асылӧдзыс временнӧ лӧсьӧдлыны-йитлыны. Ӧд водопроводнад сэтшӧма нин велалiм бурад, весиг ва ваялан ведраным абу, кысь нин карнан йылысь сёрни нуӧдны. Весиг ӧд и асмогасянінад ватӧг кокньӧдчынытӧ ог вермӧй! Вот мыйӧдз воим.
Аски сэсся лавкаыс воссяс да, ньӧбам коланасӧ, дзоньталам выльнога, ёнджыка. Сы бӧрын шлангыд прӧстмас да, бӧр вая. Кыдз шуласны, в целости и сохранности.
Та вылын ёртӧй помалiс ассьыс шог висьтсӧ, шуис, мый водзӧ сэсся оз эшты кывсӧ тӧлӧдны, кватитiс козинӧс да тэрмасьӧмӧн мӧдӧдчис гортланьыс.
Шлангсӧ вайӧмыс Ваньӧ Васьлӧн, дерт, эз ло ни мӧд лунас, ни вежон, ни тӧлысь мысти. Кыдз и менам аскур вийӧдан аппарат вӧчӧмыс.
Сэсся вочасӧн тайӧ овмӧсыс и вунi. Чайта да, колӧкӧ, шлангыд ӧнӧдз на «временнӧ» важ местаас уджалӧ. Но и шань, сiдзкӧ, но и бур, пӧльза вылӧ кӧ мунiс.
Ме сӧмын ӧтиторйысь пола, мый коркӧ матысса кадӧ, а колӧкӧ, и аски, «ӧти вой кежлӧ нюжӧдӧм» шлангсӧ бара суас неминуча.
И сiйӧ выльысь окотапырысь босьтчас яй да картупель пражитны, вильшасьны свеклӧ-морковкӧд, мичмӧдны картупель чужӧмбансӧ, а костас стеклӧа консерв банкаяскӧд тшӧтш ливкйӧдлыны Надежда Кадышевалысь сьыланкыв:
Течёт ручей, бежит ручей,
И я ничья, и ты ничей.
Течёт ручей, бежит ручей,
И я ничья, и ты ничей… <>
Николай Игнатов.