Овлӧ, мортыслы лӧсялӧ кутшӧмкӧ сьыланкыв. Удора районса Кӧджысь Виктория Яковлевалысь ловсӧ да оласногсӧ позьӧ ӧткодявны «Ичӧт сиктӧй, олан гажӧй…» сьыланкывкӧд. Енбиа коми ань нимкодясьӧ да радейтӧ чужанінсӧ, зільӧ вӧчны сэні олӧмсӧ кыпыдджыкӧн.
Викториялӧн кӧмтӧм кока челядьдырыс кольӧма Путшкымдінын. Ӧні семьяыскӧд олӧ Кӧджын, режиссёралӧ сэтчӧс культура керкаын. Ичӧт Вика радейтӧма йӧктыны, ветлывлӧма хореография кружокӧ. Ӧкмысӧд класс помалӧм бӧрын мунӧма велӧдчыны Сыктывкарӧ В.Т.Чисталёв нима культура колледжӧ. Енбиа нывлы позьӧма, дерт, кольччыны Сыктывкарын, но сылы окота вӧлӧм овны сиктын. Та вӧсна воӧма чужанінас, зільӧма Путшкымдінса клубын. Чужанінас том аньлӧн котыртчӧма семья, чужӧма ныв. А сэсся Путшкымдінысь том семья вуджӧма овны Кӧджӧ. Ӧні Алексей верӧсыскӧд (шопералӧ Важгортса кусӧдчан юкӧнын) быдтӧны Иван да Марья ныла-пиаӧс.
–Виктория Всеволодовна, шуанныд, ичӧтсяньыд йӧктінныд, а эз вӧв дум ыджыд сцена вылын петкӧдчыны, шуам, «Асъя кыаын»?
–Гашкӧ, и вӧлі. Но олӧмыс сідз бергӧдіс да, бӧр сиктӧ вои. Но веськыда кӧ шуны, окота вӧлі сиктын овны-уджавны, сиктсӧ кыпӧдны, мед олӧмыс эз кус, вӧлі гажаджык.
–Ӧнія том йӧзлӧн эм на сэтшӧм мӧвп-кӧсйӧм?
–Чайта, да, менам тай вӧлі. Сиктын интереснӧджык овны карын дорысь. Тані орччӧн быдторйыс эм: сӧстӧм сынӧд, вӧр-ва, позьӧ ветлыны вуграсьны, вӧравны, вотчыны, дзоридза помтӧм-дортӧм видз вывті гуляйтны. Кӧсъян кӧ карӧ ветлыны, туйыс (кӧть и абу бур) абу жӧ дзик пӧдса: машинаӧ сӧв да и мун. Но меным быть окота локны бӧр сиктӧ, лолӧйлы тані лӧсьыдджык да.
Виктория Всеволодовналӧн кывъяс серти, сиктын йӧзыс ёртасьӧныджык. Торъя нин бурӧсь пӧ кӧджса. Том аньлысь сьӧлӧмсӧ чепӧльтӧ сӧмын сійӧ, мый сикт-грездыс вочасӧн кушмӧ. Оз быдӧн сы моз окотапырысь во чужанінас.
Кӧджса культура керкаын кӧ уджсӧ пасйыштны, сэні сійӧ пуӧ. Кӧть и олысьыс этша, век жӧ клубса олӧмӧ пырӧдчӧны пӧшти ставныс. Быдӧн мыйӧнкӧ да отсалӧ сійӧ либӧ мӧд гаж котыртігӧн. А концертасьӧны татчӧс войтыр оз гежӧда. Клуб сценасянь юргӧны сьыланкывъяс, ыззьӧдана йӧк-тӧмъяс, ворсӧны неыджыд пьесаяс. Кӧджса клуб бердын куим творческӧй котыр: верстьӧлы «Северяночка», томуловлы «Кривое FM» да челядьлы «Браво».
Сёрнитігӧн сцена весьтысь казялі кольчаяс. Юалі, мися, мый ради найӧс тувъялінныд пӧтӧлӧкас? Вӧлӧмкӧ, квайт во сайын ӧти нывка петкӧдлӧма циркӧвӧй номер: бергалӧма кольчаясӧ кутчысьӧмӧн. Петкӧдчӧмсӧ дасьтӧма бать-мамыскӧд. Налы пӧ лоӧма окота мыйӧнкӧ чуймӧдны сиктсаясӧс. А сы шӧрӧ буретш клубын Виктория Всеволодовна котыртӧма «Лучше всех» конкурс.
А конкурсъясын кӧджса тшӧкыда петкӧдчӧны. Та йылысь висьталӧны стенӧ ӧшлӧм грамотаяс, аттьӧалӧмъяс. Петкӧдчӧны найӧ и ас районын, волывлӧны и Сыктывкарӧ. Шуам, таво тӧв ветлӧмаӧсь Вашкаса землячестволӧн петкӧдчӧмкӧд йитӧдын республикаса войтырлӧн Ёртасян керкаӧ.
Колӧ пасйыны и сійӧ, мый ачыс Виктория зэв мастер йӧктыны, медсясӧ радейтӧ йӧзкостса йӧктӧмъяс. Мичаа и сьылӧ.
–Кодъяс эмӧсь, ставнысӧ ышӧда. Локтӧны клубӧ. Кӧть и быдӧн олӧны ас семьяӧн, тӧжд-могӧн. Гӧгӧрвоӧны, мый оз кӧ кутны асьныс гажӧдчыны, сідзкӧ, кутасны телефонысь видзӧдны, кыдзи йӧзыс тайӧс вӧчӧны. А тайӧ дзик нин абу гажа. Ме озыр сыысь, мый бур йӧзкӧд уджала, – шуӧ Виктория Всеволодовна. – Мыйкӧ ӧтув мӧвпыштам, мыйкӧ аслым юрӧ воӧ. Неыджыд сценкаяссӧ олӧмысь тшӧтш босьтам. Ӧнія шылад вылӧ вежлалӧмӧн сьылам асгӧгӧрса олӧм йылысь: вашкаса капуста, омӧль туйяс… Ставсӧ вӧчам серамбанаӧн. Сьыланкывъяс лӧсьӧдлӧмын меным отсасьӧ Юлия Юрьевна Остапова. Сійӧ ичӧт классъяс велӧдысь. Тані миян школа-сад, водзӧ велӧдчӧны орчча Важгортын.
–Тіян асланыд кык челядь, Машаыдлы, шуанныд, – 9, а Ваняыдлы – 3 арӧс. Верӧсыд Важгортын уджалӧ, ті – клубын. Челядьтӧ кодкӧ отсалӧ видзны?
–Инькаӧй зэв шань. Сы вылӧ надеяӧн и зіля клубын, эськӧ челядьтӧ видзны отсасьысьтӧгыд эг вермы.
–Найӧ, гашкӧ, артисталӧны нин?
–Маша петкӧдчис миянкӧд тшӧтш Сыктывкарын. Сійӧ миян зэв спортивнӧй, инас оз ӧшйы, тірки-тарки, кыдзи миян шуӧны.
–Гашкӧ, коркӧ сійӧ и циркӧвӧй номертӧ петкӧдлас?
–Вермас лоны.
Содтӧд на Виктория Всеволодовна зільӧ ставка джын вылӧ Путшкымдінса администрацияын специалистӧн, ноксьӧ кабала-отчётӧн. Уджыс пӧ, дерт, абу клубын кодь гажа, но тшӧтш колана. Шойччыны Яковлев гозъя радейтӧны ӧтлаын. Дерт, Кӧдж дорса вӧр-ваын. Радейтӧны ӧтлаын чери кыйны. Кыдзи шуис ань, тӧвся вуграсьӧмыс ёнджыка воӧ сьӧлӧм вылас, абу пӧ сэки ӧвадӧсь да. Верӧсыс нӧшта и вӧралӧ. А сідзкӧ, Яковлевъяс семьяын пыр эм пӧтка яй да чери, тшак да вотӧс.
Удора р.
<> Екатерина Макарова. Снимокъясыс Виктория Яковлевалӧн гортса архивысь.