Коми Республикаса войтырлӧн Ёртасян керкаын уджалысьяс да Сыктывкарын перым-коми национально-культурнӧй автономияын зільысьяс нуӧдісны «Тёплые встречи» пас улын аддзысьлӧм, кӧні кыв, шылад да творчество пыр тӧдмӧдісны гӧсьтъясӧс роч да перым-коми культураясӧн.
Тайӧ аслыспӧлӧс рытпук дырйиыс петкӧдчисны гижысь Светлана Голомзина, роч йӧзкостса да перым-коми сьыланкывъяс нимӧдысь Анастасия Ларцева, а сідзжӧ Сыктывкарысь артистъяс Владимир Трошев да Захар Петрушин. Тшӧтш и «Иньва» ансамбльысь артистъяс ливкйӧдлісны перым-коми сьыланкывъяс да лыддисны чужанінлы сиӧм кывбуръяс.
Вӧлӧмкӧ, Анастасия Ларцева – уна сикас конкурсса лауреат, тшӧкыда петкӧдчывлӧ «Поле чудес», «Привет, Андрей», «Музыкальная интуиция» да «Модный приговор» нималана телешоуясын. А та пӧрйӧ сійӧ петкӧдчис «СчастливаЯ» уджтасӧн, кӧні роч да перым-коми сьыланкывъяс юргисны ӧнія ног. Видзӧдысь кывзіс и «Барыня-рассыпуха», и «Валенки», и «Гимн Пармы», и «Кӧсвадор», и «Ой ни да».
А Светлана Голомзина тӧдмӧдіс аслас «Наста и Золотая баба» небӧгӧн. Сыкӧд и мойвиис паськыдджыка сёрнитны.
–Светлана, висьтыштӧй ас йывсьыныд.
–Ола Москваын, а чужлі Перым-Коми кытшса Мара-Пальник грездын. Буретш сэні коли ичӧт-дырӧй. Сэні жӧ заводиті гӧгӧрвоны олӧмсӧ, да сӧвмис чужанін да пӧль-пӧч традиция дорӧ муслунӧй. Мам велӧдіс менӧ вӧчны быдсикас удж, радейтны да пыдди пуктыны ассьым семья-рӧд.
Меным ичӧт чужанінӧй абу сӧмын ин, кӧні чужи. Тайӧ – олан вын, ловру кыпӧдан да паметь видзан места, мый йылысь тшӧкыда пасйывла аслам гижӧдъясын. Чайта, пӧль-пӧчлӧн оласног-традицияын да ассьыд рӧдтӧ бура тӧдӧмын и эм медыджыд да тыдавтӧм выныс, коді отсалӧ мортыслы асьсӧ не воштыны, а сідзжӧ кывны-тӧдны ассьыс вужсӧ да мукӧдкӧд ӧтсӧгласӧн овны.
–Кор заводитінныд гижны?
–Кывбур гижны заводиті студенталан кадӧ на, кор велӧдчи Перымса педагогическӧй университетын филология факультетын, перым-коми-роч юкӧнын. Кывбур кындзи гижа ичӧтдыр, чужан грезд, семья йылысь эссе – сы йылысь, кӧні да кыдзи быдми.
Таысь кындзи вуджӧдча рочысь перым-комиӧ. Меным зэв тӧдчана петкӧдлыны чужан кывлысь мичсӧ, сылысь мылаа юргӧмсӧ, пыділунсӧ. Эска, кыв-традиция, семьяпытшса история да рӧдвуж паметь – абу прӧста культура озырлун, а ловъя энергия-вын. Ог кӧ тайӧс вунӧдӧй да водзӧ ву-джӧдам асланым челядьлы, внукъяслы, кӧленаяс костын йитӧдыс некор оз ор.
–Коми Республикаса войтырлӧн Ёртасян керкаын нимӧдінныд «Наста и Золотая баба» небӧг. Настаыс да Золотая бабаыс кодъяс?
–2025 воын Денис пикӧд ӧтув водзмӧстчӧмӧн йӧзӧдім «Наста и Золотая баба» – «Сказы из Коровино» циклысь медводдза петас. Ӧні дась нин мӧд небӧгыслӧн рукописьыс.
Медводдза юкӧнас казьтыла Мара-Пальник грездын ичӧтдырӧс, висьтала чужан му, семья йылысь – ставсӧ, мый коли менам сьӧлӧмӧ.
Мӧдас Денис пикӧд ӧтувъя висьтын гижам Наста нывка йылысь. Тайӧ – гӧрд юрсиа, мойдвывса нывка, пестера, кодлӧн эм кутшӧмкӧ пытшкӧсса вын. Тайӧ образас ӧтлаасисны йӧзкостса паметь, мойд, пытшкӧс да му вын.
Ме чужи грездын, кодӧс кытшалӧны помтӧм-дортӧм вӧр, нюр, видзьяс, да, гашкӧ, та понда ичӧтсянь радейта вӧр-васӧ. Нӧшта на окота тӧдчӧдны, кутшӧм колана меным видзны традицияяс да рӧдвуж паметьнымӧс.
Помнита, менам мам Алевтина Николаевна тӧвся кузь рытъясӧ вурун печкигӧн да чӧрслӧн гусьӧн бергалан шы улӧ висьтавліс миянлы, челядьлы, уна история-лоӧмтор. И татшӧм здукъясас быттьӧ аслыспӧлӧса заводитлім гӧгӧрвоны олӧмсӧ, кӧні эм кутшӧмкӧ аслыспӧлӧс шоныдлун.
Сылысь висьтасьӧмсӧ, кӧленаяс костын йитӧд кутан тайӧ ловъя суниссӧ, и кӧсъям видзны пикӧд. Тайӧ колӧ медводз миянлы. И зэв нимкодь, лыддьысьысьлы кӧ окота лоӧ босьтлыны киас миянлысь небӧгсӧ, пырӧдчыны миян творчествоӧ.
Мыйла бӧрйим небӧглы татшӧм ним? Эг сідз-тадз. Сэні ӧтлаасьӧны кык медшӧр образ: Наста нывка да Золотая баба – важ преданиеясысь зарни идол. Миянлы найӧ абу сӧмын мойдса образъяс, но и пӧль-пӧч паметьлы, морт вужлы, му вынлы сиӧм пас.
* * *
Светлана Голомзина – «Пермяк землячество» ӧтмунӧмӧн веськӧдлысьӧс вежысь. Тшӧкыда пы-рӧдчӧ культуракӧд да кывкӧд йитчӧм ставроссияса да войтыркостса быдсяма проект-уджтасӧ. Вуджӧдӧма перым-коми кывйӧ «Подушкины сказки» да «Весёлые соседи» челядьлы мойдъяс.
2022 воын Светлана котыртӧма «27-й из Сизово» кинофильм дасьтан съёмка, ачыс жӧ сы дорӧ сценарийсӧ гижӧма. Уджсӧ сиӧма Айму вӧсна ыджыд тышса ветеран, художник да поэт, Перым муса Сизово грездысь Алексей Яковлевич Сизовлы.
Литератураӧ да культураӧ тӧдчана пай пуктӧмысь Светлана Голомзинаӧс пасйӧма М.А.Шолохов нима «За гуманизм и служение России» медальӧн. Сылы сетӧма Перым-Коми кытшса юрнуӧдыссянь почёт грамота, а сідзжӧ перым-коми кыв да культура видзӧм-сӧвмӧдӧмысь пасйӧмаӧсь Перым крайса правительствосянь аттьӧалана гижӧдӧн.
Екатерина Микушева.
Снимокъясыс ӧтуввезйысь да Светлана Голомзиналӧн гортса архивысь.