«Автономера 777» сайтысь неважӧн казялі шемӧсмӧдана юӧр. Россияын пӧ машинаыдлы позьӧ ньӧбны «мича» госномер. Сӧмын доныс оз курччась, а веськыда апыштас-ньылыштас ньӧбысьсӧ. 2,147 миллиард шайт! Эмӧсь и некымын миллионӧн муртса донтӧмджыкъяс. Вӧзйӧны Москва, Адыгея, Красноярск край да Дагестан регионъясса 16 татшӧм номер. Сайтас найӧ ӧшалӧны 2023 вося ноябрсянь.
Позьӧ-ӧ Комиын судзӧдны ӧткодь шыпас-лыдпаса госномерсӧ ГАИ-ысь? Нӧшта кутшӧм услуга вӧзйӧны госавтоинспекцияын?
Та йылысь сёрни муніс Коми Республикаса юралысьлӧн Общественнӧй приёмнӧйын.
Сыктывкарын ГАИ-са регистрация-экзамен юкӧнысь старшӧй государственнӧй инспектор Ольга Перкова:
–Медсясӧ миянӧ шыӧдчӧны водитель удостоверенньӧ вылӧ экзамен сдайтӧм могысь. Таысь ӧтдор позьӧ босьтны шопералан категория, вежны важмӧм право, гижӧдны машинатӧ (ТС) либӧ киритны учётсьыс, вежны «кӧрт вӧлыдлысь» паспортсӧ либӧ регистрация йылысь свидетельствосӧ да с.в.
Удостоверенньӧ вежӧм могысь ГАИ-ӧ локтӧдз колӧ гижӧдчыны «Госуслуги» порталын. Тайӧс позьӧ вӧчны и миян терминалын (Дырнӧс уличаса 5-ӧд номера керкаын) либӧ 28-18-19 да 28-18-20 номера телефонъяс пыр. Та дырйи ковмас мынтыны 4 сюрс шайт пошлина.
Водзті быдӧн ас кӧсйӧм серти вермис киритны машина регистрациясӧ, мед кӧть «кӧрт вӧлыс» и водзӧ сулаліс гаражас. Мӧймуся март 1 лунсянь тадзи вӧчны оз позь. Ӧні учётсьыс киритасны сӧмын сэк, вузалан кӧ машинатӧ либӧ сетан кодлыкӧ либӧ кутшӧмкӧ организация-котырлы.
ТС регистрируйтігӧн сьӧрсьыд колӧ босьтны ассьыд паспорт, машина ньӧбӧм-вузалӧм йылысь кабала. Ті кӧ ньӧбӧм йылысь сёрнитчӧмсӧ кырымалінныд да судзӧдінныд электроннӧя «Госуслуги» пыр, сідзкӧ и, регистрируйтны колӧ тайӧ порталас. Машинатӧ кӧ ньӧблінныд 2022 воӧдз на, корасны петкӧдлыны диагностика карта.
Мӧймусянь машина регистрируйтӧны ОСАГО полистӧг. Тайӧ документыс колӧ сӧмын туй кузя ветлӧдлігӧн.
Дерт, и регистрация йылысь свидетельствоысь колӧ вештыны госпошлина – 1.500 шайт. ТС-ыдлӧн кӧ кабала паспорт, сійӧс ковмас вӧчны электроннӧйӧн да содтӧд мынтыны 525 шайт. Паспортас кӧ некытчӧ нин вӧчны пасйӧдсӧ, ковмас вежны, а таысь босьтасны 1.200 шайт. Выль госномер доныс – 3 сюрс шайт.
ТС регистрируйтӧм могысь позьӧ водзвыв звӧнитны 28-18-14 либӧ 28-18-15 номера телефонъяс пыр.
ГАИ-са сотрудникъяслысь юалі, а позьӧ-ӧ кыдзкӧ судзӧдны «мича» госномер?
Сыктывкарын ГАИ-са автомототранспорт регистрируйтан юкӧнысь государственнӧй инспектор Глеб Рубцов:
–«Мича» госномер госавтоинспекцияысь босьтны зэв сьӧкыд. Татшӧмыс вермас усьны лотереяын моз. Ӧд компьютерӧ сюйӧны кутшӧмкӧ серия, шуам тайӧ тӧлысьӧ сеталӧны сӧмын РНО шыпасаӧс. И компьютер бӧрйысьтӧг вӧзйӧ усьӧмасӧ. Тшӧктыны аппаратыслы бӧрйыны «мича» номер оз артмы.
* * *
И збыльысь, Россияын «мича» госномерсӧ ньӧбны либӧ вузавны оланпас торкавтӧг он вермы. Тайӧс позьӧ вӧчны сӧмын ӧти ног – ньӧбны да регистрируйтны машинасӧ. Мед кӧть тайӧ и сімӧм кӧрт чукӧр. Ӧд тіян медшӧр мог – шедӧдны номерсӧ.
Медводз лыддьысьысьӧс, гашкӧ, колӧ гӧгӧрвоӧдны, мый сэтшӧм «мича» номерыс. Машинаӧн вӧдитчан оланпасын та йылысь немтор абу казьтыштӧма.
Медсясӧ вӧтлысьӧны ӧткодь шыпас-лыдпаса бӧрся. Шуам, Х 777 ХХ, Е 888 ЕЕ, 0 999 00. Коми Республика – 11-ӧд регион. Сідзкӧ, «мичаӧн» лоас 111 госномер. Вит ӧткодь лыдпас!
Кодсюрӧ радейтӧ «рӧмпӧштан» сямаӧс. Шуам, 101, 707, ГОГ, АСА да с.в. «Мичаӧн» лыддьӧны и 001, 004, 007 либӧ 100, 500, 900 лыдпасаӧс. Эмӧсь шоперъяс, кодъяслы сьӧлӧм вылас воӧ госномер, кӧні эм кутшӧмкӧ вежӧртас – КОТ, КУМ, МУР, РОК.
Татшӧм номеръяссьыс, дерт, оз корны миллиардъяс! Медсясӧ колӧ мынтыны некымын дас сюрсянь некымын миллионӧдз. Ӧтуввезйын Госномер-RUS сайтысь, абу кӧ тайӧ ылӧдчысьяс, позьӧ ньӧбны со кутшӧм номеръяс: В 262 ОК 97 (150.000 шайт),
У 777 ОХ 750 (400 сюрс), Х 555 НН 750 (625 сюрс), О 777 ТТ 32 (820 сюрс), С 063 СС 190 (1 миллион 500 сюрс), А 444 АА 77 (5 миллион) да У 999 УУ 99 (18 миллион шайт).
Мӧйму сентябрын Россияса президент Владимир Путин чуймис, ӧнӧдз на пӧ ӧмӧй оз позь «Госуслуги» пыр ньӧбны «мича» госномерсӧ?! Ӧд татшӧм оланпас баласӧ минэкономразвития МВД-кӧд ӧтув дасьтылісны 2019 воын на.
Мӧйму октябрын «Новые люди» партияысь депутатъяс вӧзйисны Госдумалы видлавны «мича» госномеръясӧн вузасьӧм йылысь документ бала.
Кутшӧм донъяс сэні кӧсйӧны урчитны? Медуна, 600 сюрс шайт, ковмас сетны ӧткодь шыпас-лыдпасаысь, шуам, О 555 ОО. Ӧткодьӧсь кӧ лыдпасъясыс, но шыпасъясыс торъялӧны (О 777 ВК), доныс усяс 150 сюрсӧдз.
001, 002, 003 лыдпасаысь урчитӧма босьтны 100 сюрс шайт. Татшӧм лыдпаса, но ӧткодь шыпаса кӧ, доныс содас куим пӧв. 010-090 лыдпасаысь ковмас мынтыны 50 сюрс, а шыпасъясыс кӧ та дырйи ӧткодьӧсь – 150 сюрс.
Ӧткодь шыпаса кӧ, но лыдпасъясыс торъялӧны, босьтасны 200 сюрс шайт. Меддонтӧм, 5 сюрс шайта, лоас госномер, кӧні став лыдпас-шыпасыс торъялӧ.
«Мича» номеръяссӧ оланпас балаас шуӧма инавны ӧтуввез пыр. Тӧлысьнас быд морт вермас пырӧдчыны вит аукционӧ, но сӧмын эм кӧ сылӧн машина.
Татшӧм вузасьӧмсӧ важӧн нин нуӧдӧны суйӧр сайын. Сэні и госномеръясыс миянысь торъялӧны, и донъясыс. Сьӧмыд кӧ эм, кӧть ассьыд нимтӧ сэтчӧ пасйы.
Сідз, Дубайын 2023 воын 15 миллион долларысь иналӧмаӧсь P 7 госномер, а 2021-ӧдын 10,3 миллионысь – AA 9. Индияысь бизнесмен 2016 воын сэні жӧ 9,6 миллион долларысь ньӧбӧма D 5 шыпас-лыдпасаӧс.
2008 воын Абу-Дабиын 14,5 миллион долларысь кодкӧ ньӧбӧма 1 лыдпаса госномер, а США-ын 24,3 миллионысь вӧзйӧны MM шыпасаӧс.
Мыйла мортыслы колӧ «мича» номерыс? Медым ошйысьны аслас озырлунӧн? Либӧ кӧсйӧ петкӧдлыны, мый сійӧ абу мукӧдыс кодь?
Некымын во сайын ӧтуввезйын вӧлі «СеверСтройТранс» ООО-ӧн веськӧдлысь Артём Васильевлӧн автопарк йылысь юӧр. Микуньса гаражас сулалӧны BMW X6M, Mercedes SLS 63 AMG, Audi R8, Aston Martin DB9, Porsche 911, Bentley Continental, Rolls-Royce Phantom, Range Rover Vogue, Ferrari F430, Maserati GranTurismo, Lexus LX 570, мотоцикл Harley-Davidson да GMC Savana фургон. И быд машинаын 111 лыдпаса госномер, торъялӧны сӧмын шыпасъясыс.
Дерт, сылы та мында «мича» номерсӧ ГАИ-ын «виччысьтӧг» сетіс компьютер. Кыдзи и министерство-ведомствоысь да право доръян тэчасъясысь суйӧрсайса дона машинаӧн ветлысьяслы. Но мыйкӧ оз эскыссьы…
А мый вӧчны сылы, кодлы компьютерыс сетіс торъялан шыпас-лыдпаса госномер? Чайта да, майшасьны оз ков. Тӧдсалы нимкодь, машина номерӧй пӧ мам чужан лункӧд ӧткодь. А мӧдлӧн шыпасъясын пон нимыс. <>
Николай РАЗМЫСЛОВ. Снимокъясыс авторлӧн да ӧтуввезйысь.