Сыктывдін районса Ыбын олысь водзмӧстчысь мужичӧй Рустам Хабибуллин рам да вежавидзысь морт, но сиктас сійӧс тӧдӧ быдӧн. Медся ӧпаснӧй удж вӧчысь, быдсикас чукӧртчылӧмӧ пырӧдчысь, Ыб овмӧдчӧминса сӧветын депутат, отсӧг вылӧ воны век дась волонтёр.
Рустам Ильгизаровичлӧн батьыс вужнас Казаньысь, странаса уна стройкаын монтажникалӧма. Коркӧ и Комиӧ веськалӧма, зільӧма юркарса бассейн кыпӧданінын. Сыктывкарын тӧдмасьӧма муса пӧлыскӧд. Семья лӧсьӧдӧмаӧсь. Но, жаль, олӧмсьыс водз мунӧма, и мамыслы ковмӧма ӧткӧн быдтыны куим челядь.
Кӧть Рустам чужӧма Сыктывкарын, ичӧтдырйиыс уна кад коллялӧма Сыктывдінын. Нина Валентиновна мамыс, нывдырйиыс Мальцева, чужлӧма Ыбын, та вӧсна челядьыс быд во гожйылӧмаӧсь Мальцевгрездын. Сэні том зон и аддзысьӧма грездас олысь Оксана Мальцевакӧд. Ӧта-мӧдныслы мусмӧмаӧсь да 12 во сайын ворсӧмаӧсь кӧлысь.
Та бӧрын Рустам дзикӧдз вуджӧма овны Ыбӧ, мам да радейтана гӧтыр чужанінас. И со дас ӧтиӧд во нин зільӧ пӧжарнӧй охранаын. Ӧні сёрнитчӧм серти уджалӧ МЧС отрядын, видзӧ ӧзйылӧмысь Войвыв кытшсайса мусир перъянін.
Олӧмӧ велӧдан школа да армияса КамАЗ
–Рустам Ильгизарович, муртса на пасйим Айму дорйысь лун да, юала, кӧні ті служитінныд армияад? Кутанныд-ӧ йитӧд сэкся ёртъясыдкӧд?
–Армияыд – олӧмӧ велӧдан бур школа! Сійӧ сетӧ зонъяслы позянлун петны бать-мам борд улысь, лоны асшӧраӧн, збыль мужичӧйӧн. Ме кык во служиті Москва дорын, торъя связь полкын, а демобилизуйтчи сержант чинӧн автомобиль отделениеса командирӧн. Авторотаын ме рулиті дзик ӧти КамАЗ 53212-ӧн, кызвыннас могмӧді полкнымӧс быд коланаторнас. Машинаӧн волі Москваӧ, обласьтас да матігӧгӧрса каръясӧ.
2000 во пансигӧн миян полкысь унджык военнослужащӧйсӧ нуисны Чечняӧ. А менӧ командировкаас эз ыстыны. Штабса начальник гӧгӧрвоӧдіс, тэнӧ пӧ КамАЗ-над некодлы вежнысӧ. Тадзи машинаыс эз лэдз шоперсӧ «пӧсь точкаӧ».
Миян отделениеын служитісны тшӧтш Эжваысь Иван да Андрей Иванов звӧнни-вокъяс. Найӧс век соралісны.
Салдаталігад топыда ёртасим. Жаль сӧмын, Андрей висьӧмысь кувсис, а Иван пӧгибнитіс СВО-ын. Но ӧнӧдз кута налӧн Николай Иванович батьыскӧд йитӧд.
Пӧжар дырйиыд повны некор
–Тіян зэв ӧпаснӧй удж. Висьтыштӧй, кыдзи воинныд профессияас? Мый тіян уджад медся сьӧкыдыс? Поланныд-ӧ бисьыс?
–Медводдза специальносьт серти ме техник-механик. Сёрӧнджык Сыктывкарса вӧр институтын велӧдчи видз-му овмӧсын механизация кузя инженерӧ. Ыбӧ овмӧдчӧм бӧрын Яснӧгса кусӧдчан часьтын шопералі. Содтӧд тӧдӧмлун босьтӧм мысьт индісны отделениеса командирӧн. Сэсся нёль во, 2024 воӧдз, юрнуӧді Ыбын пӧжарнӧй часьтӧн. Ӧні тайӧ жӧ нырвизяс зіля Войвыв кытшсайса мусир перъянінын. Кывкута ӧзйылӧмысь видзчысьӧм вӧсна.
Дерт, сиктын да гырысь предприятиеын уджыс торъялӧ. Ӧтитор – керка-патераын кӧ ыпнитӧ, и дзик мӧдтор – мусир перъянінын. Но сэн и тан тайӧ трагедия. Сьӧкыд, кор биын кувсьӧны йӧз.
Пӧжар йылысь юӧр воӧм бӧрын ми дзик пыр донъялам, ыджыд-ӧ ускӧттьӧыс, медым сэсся стӧча тӧдны, уна-ӧ йӧз да техника ковмас кусӧдчӧм могысь. Миян медшӧр мог – мездыны йӧзсӧ! Та понда повны кадыс дзик абу, ӧд сёрман кӧ, ыджыд неминуча вермас лоны. Стӧча верма шуны: полан кӧ, колӧ вежны уджтӧ…
Но менам талунъя уджын сьӧкыдыс абу таын. Медся сьӧкыдыс – дыр кежлӧ янсӧдчывны семьякӧд, кор тӧдан, мый матыссаыдкӧд мыйкӧ кӧ омӧльтор лоӧ, он вермы дзик пыр воны отсӧг вылӧ.
Ыджыд семья – зумыд мыджӧд
–Тӧда, мый тіян олӧманыд эм зумыд мыджӧд. Тӧдмӧдыштӧй семьянад: мыйӧ зілянныд велӧдны челядьтӧ?
–Менам семья – менам мыджӧд. Гӧтырӧй быдторйын меным отсалӧ-ошкӧ, гортын кыпыдлун-шоныдлун видзӧ. Пиян менам кок туйӧд восьлалӧны – помалісны Сыктывкарса политехническӧй техникум. Ыджыдджыкыс, Ян, босьтіс «Информационные системы и программирование» специальносьт, пырис заочнӧя велӧдчыны Сыктывкарса госуниверситетӧ, но медводдза сессия бӧрас босьтісны армияӧ. Шӧрыс, Никита, велӧдчис сварщикӧ, водзӧ оз на тӧд, кытчӧ сетчыны. Уджалӧ, олӧ торйӧн. А медся ичӧтыс, Мария, витӧд классын велӧдчӧ. Отличница, Ыбса школаын «Движение Первых» ӧтмунӧмын водзмӧстчӧ, мичаа серпасасьӧ. Неважӧн лоис челядьлы да том-уловлы «Вдохновляясь Куликовой» художествоа уджъяс конкурсын вермысьӧн.
Оз коль веськодьӧн
–Рустам Ильгизарович, ыбсаяс тіянӧс бура тӧдӧны. Гозйӧн водзмӧстчанныд доброволеч ӧтмунӧмын. Сиктсаяс пыдди пуктӧны тіянӧс бур сьӧлӧмсьыд, отсӧг вылӧ овны дасьлунсьыд…
–Чайта, таӧ тшӧтш профессияӧй велӧдӧ. Став пӧжарнӧйыс лунысь-лун сӧвмӧдӧны сям-кужанлунсӧ. Та вӧсна, буракӧ, и быдлунъя олӧмас веськодя овны оз вермыны. Волонтёравнысӧ ышӧдіс гӧтырӧй. Сы вылӧ видзӧдӧмӧн ӧні и ачым ог вермы кольны веськодьӧн кодлӧнкӧ тӧжд-майшасьӧм дорӧ. Колӧ кӧ кодӧскӧ кытчӧкӧ нуӧдны, ӧшинь сюявны, сёян-юанӧн да паськӧмӧн отсавны, а нӧшта на субӧтничайтны, турун ытшкыны, ключ гӧгӧр пелькӧдчыны, Оксана век медводдзаяс лыдын. Сылы тайӧ зэв тӧдчана, ӧд коркӧ рӧдвужыс аслыс ёна отсалісны. Но а ме сы дорӧ сюртча, кыкӧннад ӧд ставыс артмӧ ӧдйӧджык да бурджыка. Ӧтувъя уджнад и ӧта-мӧдкӧд йитӧдыс ёнмӧ.
–И бӧръя юалӧм: кутшӧмӧн колӧ лоны талунъя мужичӧйлы?
–Ме серти кӧ, «талунъя» кывйыс татчӧ оз лӧсяв. Мужичӧйлы век колӧ овны сӧвесьт серти, и тайӧ медся тӧдчанаыс.
<> Сёрнитіс Юлия Шуктомова. Снимокъясыс Хабибуллин семья архивысь.