Коми Республикаса вужвойтырлӧн шылада-драмаа театр репертуарын нӧшта ӧти бур постановка – Александр Суворовлӧн пьеса серти «Зарни юртаса сир» теш-фарс.
Режиссёрыс Светлана Горчакова. Комиӧдӧма пьесасӧ Анжелика Елфимова.
Светлана Гениевналӧн висьталӧм серти, «Зарни юртаса сир» («Царь-щука, или Особенности национальной рыбалки в Коми») тайӧ, позьӧ шуны, 2011 воын петкӧдлӧм «Сексот, или Особенности национальной охоты в Коми» тешлӧн мӧд юкӧн.
Казьтыштны кӧ, Сергей Лобӧс, Богдан Вернигубӧс, Павел Гусеевӧс, Григорий Кочевӧс да Лёхаӧс вӧралігас ылӧдліс да збыльсӧ восьтан зелляӧн юктӧдліс Кикимера.
Ӧні тайӧ жӧ геройясыс Лӧкань ты дорын чери кыйӧны да паныдасьӧны Васа нывкӧд (ворсіс Альбина Карманова), коді ышмӧ мужичӧйяскӧд, нӧдкывъяс нӧдӧ, медым налысь пычкыны «зарни карта».
Сюрӧс сертиыс Америкаысь озыр мортлы кывсьӧма, мый Лӧкань тыын уялӧ кык метр кузьта сир. Комиӧ ыстӧ ассьыс юристсӧ (ворсіс Галина Подорова), медым котыртас кыйсьӧмсӧ.
Сиктса йӧзлы та йылысь воӧма эсэмеска. Кодлы шедӧ зарни юртаса сирыс – сылы куим кило зарни либӧ 25 миллион шайт.
Дерт, татшӧм козин вылӧ ыштӧ оз ӧти морт, а квайтӧн. И со чери кыйысьяс пӧвстын пансьӧ ордйысьӧм. Та бӧрся видзӧдны зэв тешкодь. Кыйтӧм черисӧ, стӧчджыка кӧ, сыысь козинсӧ юкӧны нин да. Но и, дерт, чери кыйӧмсӧ зэв тешкодя петкӧдлісны.
–Локтісны и заводитісны юны. Быд нинӧм абусӧ бызгӧны, – орччӧн пукалысь ань шуис верӧсыслы.
–А тэ, кӧсъян кӧ, ветлы миянкӧд, дзик жӧ тадзи, – вомыс воссис верӧсыслӧн.
Гозъя ваксисны-сералісны, кыдзи и залын став видзӧдысьыс, артистъяслӧн ворсӧм вылӧ. Мужичӧйяс, тыдалӧ, унаӧн тӧдісны асьнысӧ либӧ ёртнысӧ, кыйсиг-вӧралігӧн даръясьӧм бӧрын бызгӧмыс да повтӧмалӧмыс дум вылас уси да.
Збыльысь, «Зарни юртаса сирын» уна вӧлі серам петкӧдланаыс. Но теш пыр артистъяс петкӧдлісны мортлысь лёк ӧбичасӧ, коми вӧр-ва бырӧдӧм.
Спектакль медводдза юкӧнас петкӧдлісны, мый миян вӧрыс эз нин коль: ставсӧ кералісны-вузалісны, весиг пемӧсъяслы овны некӧн да локтӧны кар-сиктӧ.
–Дерт, тайӧ вӧлі серамбана постановка. Но збыльвылас кӧ, эм мый вылын мӧвпалыштны, – висьталӧ Андрей Засухин (ворсіс «Сексотын» и тані Сергей Лобӧс). – Кыпӧдӧма экология видзӧм: вӧр-ва пагӧдӧмыс лёк. Кыйсиг-вӧралігӧн юӧм – тшӧтш позьтӧмтор, вермас неминучаӧ вайӧдны. Петкӧдлім мортлысь горшлун. Ёртасьӧмсӧ дасьӧсь вежны зарни либӧ сьӧм ради.
Никита Дербин, коді медводз воӧ Лӧкань ты дорӧ (ворсіс Григорий Кочевӧс), тшӧтш пасйис:
–Тані ми шмонь пыр петкӧдлім мортлысь лёк ӧбичасӧ. Шуам, горшлун, коді тані вермис, и сьӧмыс вошис-сотчис бипурын. Эз кӧ горшасьны, эськӧ ставныслы сьӧмыс вичмис, сирсӧ ӧд кыйисны.
–Никита, ті пыр кыськӧ корсянныд образсӧ. Код вылысь тайӧ тэнад геройыс?
–Дерт, корсям: ӧтилысь да мӧдлысь. Мыйтакӧ и ачым эмышт. Ме ӧд черисӧ радейта жӧ кыйны. Дерт, гежӧда ӧні артмылӧ-а. И татшӧмторйыс мекӧд эз на вӧвлы. Да и татшӧм «крокодилыс» эз самасьлы. Чайта, видзӧдысьлы эм мый вылын мӧвпавны. Но и, дерт, сералыштны. Кор бокисянь видзӧдан мортлӧн лёк ӧбича вылӧ, пыр тешкодь, а сэсся и мӧвпыштчан.
Мыйта кӧть эз кикимеритчыны чери кыйысьяс горшасьӧмнас, а век жӧ ставыс помасис бура. Да, сьӧмыс сотчис. Но, кыдзи шуисны геройяс, сьӧм сотчӧм бӧрын налы лои кокньыдджык – юкнысӧ ӧд нинӧм. А сэсся бара нин ёртъяс моз снимайтчисны ыджыд сиркӧд.
Нӧшта театрын висьталісны, мый мӧвпалӧны «ловзьӧдны» «Сексотсӧ».
<> Екатерина МАКАРОВА.
Снимокъясыс Коми Республикаса вужвойтырлӧн шылада-драмаа театрысь.