Республикаса туризм министерствоӧн веськӧдлысь Мария Борисовна Бадмацыреновакӧд тӧдмасьны меным отсаліс «Коми му» газет.
Сьӧрысь сійӧс босьтлі, кор муні аддзысьлыны уджас неважӧн на босьтчӧм министркӧд. Паськӧді газетсӧ пызан вылӧ, и уна рӧма снимокъяса лист бок видзӧдігӧн Мария Борисовна радпырысь шуис: «Со менам фото тшӧтш сюрӧма татчӧ!». А ме сылы петкӧдлі сэтысь жӧ снимок, кӧні вӧлі и ме, да висьталі, мый кӧсъя тӧдмӧдны газет лыддьысьясӧс мӧд регионысь воӧм ыджыд чина морткӧд.
Медводз, дерт, сёрниным пансис чужан кывъяс йылысь, ӧд аддзысигӧн сійӧ кисӧ нюжӧдӧмӧн мекӧд вочаасис «Бур лун!» кывъясӧн. А ме сылы вочавидзи: «Амар мэндэ!». Тадзи бурятъяс пыдди пуктана морткӧд чолӧмасьӧны. Мария Борисовна, вӧлӧмкӧ, аддзысьлігъясас век вочаасьӧ вомъёртыслӧн чужан кывйӧн, и Комиӧ воигӧн тӧдмасьӧма жӧ, кыдзи чолӧмасьӧны татчӧс вужвойтыр. Тыдовтчис, мый ми кыкнанным радейтам асланым войтырлысь нэмӧвӧйся традицияяс, оласног.
–Чужан кыв – тайӧ меддонатор йӧзкост олӧмын. Сійӧ – мортлӧн Енмӧн сетӧм вын. Сійӧс миянлы козьналісны мам-бать да пӧль-пӧч, и сійӧс колӧ видзны да сӧвмӧдны, челядь-внукнымлы вуджӧдны. Россия миян – уна кывйӧн сёрнитысь страна, таӧн ми и озырӧсь, ёнӧсь. Ставным торъялам сёрниӧн, но быдӧн радейтам ыджыд чужаніннымӧс – Россия. Ме ачым быдми Бурятияын, но ёнджыкасӧ варовита рочӧн. Батьӧй – роч, сибырса казак, – нюмъялӧмӧн чужан кывъяслы вына кывкӧртӧд вӧчис Мария Борисовна.
Мария Бадмацыренова чужан Бурятия Республикаса правительствоын вит во веськӧдлӧма туризм министерствоӧн, сэсся нёль во уджалӧма Москваын Ылі Асыввыв да Арктика сӧвмӧдан федеральнӧй министерствоын. Сідзкӧ, туризм юкӧнын опытыс сылӧн ыджыд, да бура тӧдӧ туризм сӧвмӧдан став туйвизьсӧ.
Тайӧ кывъяс бӧрас паметьӧ усис, кыдзи зэра поводдя дырйи зонт улын сулалӧмӧн Улан-Удэ карын видзӧдім-кывзім Бурятия Республикалӧн 100 вося юбилейлы сиӧм концерт. Гожся зэрысь повтӧг куим час челядь да верстьӧ сьылісны бурят сьыланкывъяс. А со и аслам чужанінын варовита сэтысь воӧм анькӧд.
–Мария Борисовна, ӧтуввезйысь тӧдмалі туризм сӧвмӧдан удж йывсьыныд. А мый шензьӧдіс тіянӧс Комиын?
–Медводз шензьӧдісны республикалӧн паськыд отъясыс, каръяс костын кузь туйясыс. Ёна воисны сьӧлӧм вылӧ тӧвся серпасъяс: еджыд лым толаяс, небыдик лым чиръяс, кӧдзыд да сӧдз сынӧдыс. Вӧръясыс быттьӧ мойдынӧсь, став пуыс вевттьысьӧма лым ёкмыльӧн, и видзӧдсьӧны кыдзи Урал изса Маньпупунёръяс. Татшӧм мича да аслыспӧлӧс тӧвся серпасъяссӧ казялі, кор мойвиис ветлыны Печорасянь Усинскӧ. Сэтшӧм жӧ серпасъяс аддзылі и Ухтаӧ да Кулӧмдінӧ ветлігӧн. А менам чужанінын – Бурятияын – тӧвнас зэв кӧдзыд овлӧ, бушколыс чужӧмтӧ сотӧ, и чизыр тӧв вӧсна пуяс вылысь лымйыс усьласьӧ, – юксис миян вӧр-ва йылысь медводдза сьӧлӧмкылӧмъяснас Мария Борисовна.
Комиӧ выльӧн воӧм мортлы мый медводз синмӧ шыбитчӧ? Дерт, вӧр-ва да йӧзыслӧн чужан кывъя сёрниыс. Мария Борисовналы сьӧлӧм бердас бур боксянь сибӧдчӧма миян, кыдзи сійӧ шуис, «мелодичнӧй» коми кыв да этнокультура традицияяс.
–Ставсӧ тайӧс аддзылі да этнокультураӧн тӧдмаси Кулӧмдінӧ «Василей» гаж вылӧ медводдзаысь ветлігӧн, – бара нюмъялӧмӧн содтіс вомъёртӧй.
«Василей» гаж дырйи ставыс тайӧ и мыччысьӧма сылы ки пыдӧс вылын моз да ёна воӧма сьӧлӧм вылас. Гажсӧ видзӧдігӧн мӧвпалӧма, кыдзи нӧшта позьӧ бурмӧдны сійӧс ӧнія кадсӧ тӧд вылӧ босьтӧмӧн.
–Национальнӧй культуралы сиӧм яръюгыд гажъяс дырйи бур эськӧ вӧлі экран вылын тшӧтш рочӧн гижны, мый йылысь сьылӧны, медым и мукӧд кывъя йӧзӧс тӧдмӧдны коми культура мичӧн, татчӧс авторъяслӧн сьыланкывъясӧн, – вӧзйис Мария Борисовна, коді мӧвпалӧ ышӧдны унджык туристӧс волыны Комиӧ.
Водзӧ содтіс, мый сцена вывсянь юргӧм мыла сьыланкывъясын вӧліны мамлы сиӧм сьӧлӧмсянь петан кывъяс, сідзжӧ наын вылӧ донъялӧма чужан му, нимӧдӧма муслун. Кор пӧ гӧгӧрвоан сьыланкыв сюрӧссӧ, сэки пыдісяньджык окота тӧдмасьны и тані олысьяслӧн культураӧн.
–Республикаса сикт-районті ветлігӧн ме пыр зіля снимайтны вужвойтырлысь паськӧм-сарапан, медым сэсся бура гӧгӧрвоны, кыдзи эськӧ ӧнія кадся корӧмъяссӧ тӧд вылын кутӧмӧн выльмӧдны-стилизуйтны изьваса, чилимдінса аньяслысь мича озыр сарапанъяссӧ, медым сэтысь медтӧдчанаторсӧ босьтны и ӧнія паськӧмӧ, медым йӧзыс новлісны сійӧс быдлунъя олӧмын, – туризм водзӧ сӧвмӧдан видзӧдласнас юксис министр.
Мария Борисовна мӧвпалӧ аддзывны-тӧдмавны Коми муысь быд пельӧс, кӧсйӧ тӧдмасьны Воркута да Инта бердса кӧр видзысьяскӧд. Та пӧрйӧ артмӧма ветлыны Усинск карӧ.
–Меным медъёна окота аддзысьлыны йӧзкӧд, тӧдмавны налысь вӧзйӧмъяссӧ. Кӧсъя гӧгӧрвоны, кутшӧм мӧвпъясӧн найӧ олӧны, да та вылӧ мыджсьӧмӧн котыртны туризм министерстволысь уджсӧ, – пасйис Мария Бадмацыренова. – Туризмыд ӧд медвойдӧр
бизнес, и тайӧ уджас колӧ сибӧдны водзмӧстчысь, творчествоӧ нырччысь войтырӧс.
Сійӧ торйӧн казьтыштіс сиктъясысь енбиа йӧзӧс, кодъяс кӧсйӧны сӧвмӧдны туризмсӧ. Налы пӧ колӧ кужӧмӧн дасьтысьны, медым петкӧдлыны ассьыныс чужанінсӧ, вӧр-васӧ, чери кыян, вӧралан традицияяссӧ. Министерствоным пӧ кӧсйӧ ӧтувтны йӧзӧс, кодъяс зільӧны миянкӧд тшӧтш лӧсьӧдны пытшкӧсса туризм сӧвмӧдӧм могысь став коланасӧ.
–Республикаын тайӧ юкӧнсӧ сӧвмӧдны колӧ буретш ӧзъян синма войтыркӧд. И тайӧ зэв кывкутана удж, – пасйис Мария Борисовна.
2020 воын Мария Борисовна, кор сійӧ Бурятияын веськӧдлӧма туризм министерствоӧн, волӧма Чилимдінӧ регионкостса конференция вылӧ, шензьӧмӧн да азыма кывзӧма-тӧдмалӧма, кыдзи староверъяс видзӧны ассьыныс нэмӧвӧйся культура-оланногсӧ. Сьӧлӧм вылас воӧма и ойдӧм, паськыд да гыа Печора ю.
–Ытваа юыс ышӧдіс нӧшта на волыны татчӧ. Тӧдса, мый ваыс сетӧ мортлы аслыспӧлӧс вын-эбӧс. И сиктъяслӧн уна нэмся историяыс петкӧдлӧ, мый йӧзыс буретш юяс бердын овмӧдчӧны да кыпӧдӧны керкаяссӧ. Тшӧтш и звер-пӧткаыс ю-ты дорын, нюр бокын унджык жӧ. Печора ю дорын олысь войтырлы, чайта, вын сертиыс сӧвмӧдны Комиын туризм, – стӧчмӧдіс Мария Борисовна миян республикаын туризм вынсьӧдӧмын Чилимдін районлысь тӧдчанлунсӧ.
Водзӧ сійӧ содтіс, мый колӧ бырӧдны и инфраструктураын мытшӧдъяс, ӧд юркарсянь районъясӧдз туйыс вель кузь. Сідз, индіс, мый Печора ю кузя туристъясӧс новлӧдлӧм могысь колӧны комфорта теплоходъяс, колӧ вӧчны налы сувтланінъяс, а юяс вомӧн вуджны – понтона посъяс.
–Кӧть эськӧ буретш тайӧ – сьӧкыда воӧдчӧмыс – и кыскӧ суйӧрсайса туристъясӧс, кодъяс кӧсйӧны тӧдмасьны войвыв войтырлӧн олӧмӧн, – пасйис Мария Борисовна.
Серамсорӧн казьтыштіс и Чилимдінӧ воддза волӧмсӧ, сы мында номсӧ пӧ некор на эг аддзыв.
–Улич вывті ветлӧдлігӧн пыр ковмис шенасьны, кузь ныра номъяс ыджыд чукӧрӧн ме гӧгӧр зыньгисны-лэбалісны вертолётъяс моз, – ӧнӧдз кутӧ паметяс ном вӧтлысьӧмсӧ Мария Бадмацыренова. – Тӧдӧмысь, татчӧс нывбабаяслӧн сарапанъясыс кузьӧсь да уна пӧвстаӧсь сы вӧсна, мед номйыс эз дӧзмӧдчы.
Дерт жӧ, чилимдінса аньяслӧн уна рӧма да мича ковта-сарапаныс, сыръя чышъяныс, бабаюрыс воӧма сьӧлӧм вылас министрлы. А кор «Чилимдінса горка» гаж дырйи йӧктан кытшӧ петӧмаӧсь и челядь, и том ныв-зон, и олӧма войтыр, тайӧ сійӧс тшӧтш жӧ ёна вӧрзьӧдӧма.
–Сэкся волігас вежӧрӧ колис и районӧн юрнуӧдысь Николай Митрофанович Каневлӧн шуӧмыс, Россияса кык регион пӧ – Бурятия да Коми – вермасны дасьтыны важ ног эскысьяслы сиӧм ӧтувъя уджтас. Проектыслы пӧ нимсӧ позьӧ сетны «От Байкала до Печоры реки» – Аввакум протопоплӧн татшӧм вӧлӧма туйыс. Старообрядеч культурасӧ да уна гӧлӧсӧн сьылӧмсӧ шуӧма ЮНЕСКО-лӧн ставмирса нематериальнӧй озырлунӧн. Бурятияын и Комиын важ ног эскысьяслысь культурасӧ видзӧны. Уджтасас вермас пырӧдчыны и Ненеч кытш, сэні ӧд помасис протопоплӧн олан туйыс, – Чилимдін районӧн веськӧдлыськӧд сёрнисӧ казьтыштіс Мария Борисовна.
Зэв кывкутана да паськыд проект йылысь сёрниыс пансьылӧма нёль во сайын нин, а ӧні Николай Митрофанович веськӧдлӧ муниципалитетӧн, а Мария Борисовна – туризм министерствоӧн, и чайтсьӧ, налӧн уджтасыс пӧртсяс олӧмӧ.
Мария Бадмацыренова шуис, мый Чилимдін район, кӧні олӧны зэв бур йӧз, фермер овмӧсъясын видзӧны пемӧс, сӧвмӧ чери кыян удж, окотапырысь кутасны волыны туристъяс. Ӧд быдӧнлы пӧ окота волыны сэтчӧ, кӧні позяс видзӧдлыны пемӧсъясӧс, ветлыны верзьӧмӧн, ас киӧн ытшкыны-куртны турун. «Карса челядь ӧд оз на ставӧн и тӧдны, кытысь йӧлыс», – быттьӧ корис и менӧ ошкыны уджтассӧ Мария Борисовна. Ме жӧ казьтышті и чилимдінсаӧн збыльмӧдан «Ас рӧдлӧн керка» проект йылысь.
–Мый нӧшта, кутшӧм гусяторъяс, вермасны вайӧдны мукӧд регионысь туристъясӧс Комиӧ, сьӧкыда шуан нима миян юркарӧ?
–Гусяторъяссӧ корсьӧмыс миян министерстволӧн шӧр удж. Миян уджын колӧ пыр сувтӧдны гырысь могъяс, и медым збыльмӧдны найӧс, колӧ уджалан бур котыр, странаса мукӧд регионкӧд да федеральнӧй шӧринкӧд топыд йитӧд. Колӧ лӧсьӧдны йитӧд и татчӧс бизнесын зільысьяскӧд. А миян министерстволӧн мог – быд ногыс отсавны предпринимательяслы, бура петкӧдлыны туристъяслы Коми Республика мичлунсӧ, паськыдджыка юӧртны та йылысь, – вочавидзис Мария Борисовна.
Юркарын туризм сӧвмӧдан удж котыртӧм кузя министр аддзысьлӧма Сыктывкарса администрацияӧн веськӧдлысь Максим Юрьевич Мартышинкӧд. Буретш сэки вӧлӧм дасьтысьӧны Россияса «Туристические города» коймӧд конкурс кежлӧ.
–Ӧтувъя уджын да администрация отсӧгӧн миянлы мойвиис бура петкӧдчыны да шедӧдны этнокультураӧн, промышленносьтӧн да лоӧмторъясӧн тӧдмӧдан туризмын медводдза местаяс. Тайӧ, дерт, этша на, но республикаса да юркарса туризмлы зэв колана, ӧд миян уджӧн тӧдмасисны да босьтісны тӧд вылас Россияса экспертъяс, – висьталіс Мария Бадмацыренова.
Недыр кадӧн Мария Борисовна тӧдмасьӧма татчӧс, тшӧтш и сиктса районъясысь, предпринимательяслӧн вель уна аслыспӧлӧс проектӧн. Сідз, Изьва районса «Константиновка» шойччанінын туристъясӧс кӧра-даддьӧн новлӧдлӧны, Сыктыв районысь «Лозымская пущаӧ» волысьясӧс чӧсмӧдлӧны белорус драникӧн. Андрей Анатольевич Лазицкий и водзӧ кӧсйӧ топыдджык йитӧд кутны Беларуськӧд.
Тайӧ лыддьӧдлӧмсӧ Мария Борисовна кывкӧрталіс тадзи:
–Мӧвпав паськыда, вӧч верманасӧ – и ставыс артмас!
–А мый вермас кыскыны Комиӧ суйӧрсайса туристъясӧс?
–Сійӧ жӧ, мый и Россияса регионъясысь волысьясӧс. Суйӧрсайсалы нӧшта сьӧлӧм вылас воӧны миян вӧр-ва, югыд лымъя войвыв тӧв, сӧдз сынӧд. Лунвылын, шоныдінын олысь войтырлы стӧч кажитчас Коми мулӧн войвывса аслыспӧлӧслуныс, кыдзи и менӧ ышӧдіс небыд да еджыдсьыс-еджыд лымйыс, – висьталіс Мария Борисовна.
Комиӧ волысь туристъясӧс кӧсйӧны тӧдмӧдны промышленнӧй предприятиеясӧн да весиг сэтшӧмӧн, кытчӧ оз быдӧнӧс лэдзны. Министрлӧн висьталӧм серти, сэтчӧ окотитасны волыны и тані олысьяс. Промышленносьтын уджалысьяскӧд тӧдмасьӧмыс лоас колана и том йӧзлы, студентъяслы да отсалас налы бӧрйыны удж. Налӧн эм позянлун волыны республикаса типографияӧ, «Комиавтотрансӧ», Сыктывкарса ЛПК-ӧ.
Унаӧс чуймӧдӧ и «Коми кофе» – еджыд лымъя Комиын Африкаса кофе! Сикт-карын уджалӧ уна музей, и тайӧ тшӧтш отсалас паськыдджыка котыртны туризм сӧвмӧдан уджсӧ.
–Республикаын туризм министерство котыртӧмыс веськаліс Комиын Сикт во нуӧдӧмкӧд. Мый эськӧ ті вӧзйинныд водзмӧстчысь сиктса войтырлы, кодъяс дасьӧсь пӧся вочаавны гӧсьтъясӧс?
–Меным зэв долыд, мый миян Коми Республикаын тайӧ восӧ сиӧма сиктлы. Быд кагалӧн, торйӧн нин карсалӧн, мед эськӧ вӧлі сиктын олысь пӧчыс. Ме и ачым челядьдырйи быд гожӧм коллявлі Анон юдорса грездын баб ордын, пукті турун, лысьті мӧс, юи мӧс вӧра йӧв. И татшӧм позянлунсьыс аттьӧала бать-мамӧс, и ышӧді эськӧ и мукӧд верстьӧӧс тшӧкыдджыка ветлывны ныв-пиыскӧд сикт-грездӧ, нимкодясьны сэтчӧс чӧвлӧньнас, вӧр-ванас, – аслас сьӧлӧмкылӧмъясӧн юксис нёль челядя мам, Коми Республикаса туризм министерствоӧн веськӧдлысь Мария Борисовна Бадмацыренова.
Комиын сикт нимӧдан воӧ министерствоас мӧвпалӧны медводз корсьны-аддзыны выль маршрутъяс. И сиктсаяс пӧ мед эськӧ шыӧдчасны миян министерствоӧ асланыс вӧзйӧмъясӧн.
–Ми дасьӧсь отсавны налы збыльмӧдны проектъяссӧ. Дерт, став уджтассӧ таво пӧртны олӧмӧ оз артмы, сьӧмсӧ кутам урчитны 2027 во кежлӧ, – висьталіс Мария Борисовна.
Коми – ыджыд да паськыд республика, нюжӧдчӧма Воркутасянь Луздорӧдз. И волыны уналаӧ позьӧ: медводдза коми гижысь И.Куратовлӧн чужан Кебраӧ; Усвавомӧ, кӧні эм сиктса художник Игнатовлӧн музей. Министерствоын мӧвпалӧны нуӧдны и «Коми – о Коми» республикаса конкурс, медым асьныс йӧзыс юксисны видзӧдласнас, кыдзи да кӧні радейтӧны шойччыны ас муын.
–Туристъясӧс ышӧдӧм могысь сиктсаяс вермасны вузавны тшак-вотӧс, мукӧдтӧр. Таысь водзӧсыс лоас и сиктса войтырлы, и туризм сӧвмӧдысьяслы. Творчествотӧг туризмыд оз жӧ вермы лоны: позьӧ вӧчавны и «Коми» гижӧда сувениръяс. Со кыдз пу йӧгысь вӧчӧмторйын кӧ абу пасйӧма, мый сійӧс Комиын вӧчӧма, некод оз и думышт та йылысь, ӧд кыддзыд быдмӧ страна пасьталаын. А гижӧдыс кӧ эм, и вояс мысти дозмукыс кутас казьтывны туристлы Комиӧ волӧм йывсьыс, – вӧзйис енбиа войтырлы республикаын туризм котыртысь да ошкыштіс и этнокультура гаж нуӧдысьясӧс. – А сідз шусяна событийнӧй туризм тӧдмӧдӧ олӧмас лоӧмторйӧн, и сьылӧм-йӧктӧмӧн, чӧсмасянторъясӧн пуктӧны сыӧ ассьыныс пай йӧзыс.
–Мария Борисовна, асланыд опыт вылӧ мыдж-сьӧмӧн висьталӧй, мыйӧн позьӧ ышӧдны-чуймӧдны Комиӧ воысьясӧс?
–«Йӧзыс локтӧны йӧз дорӧ: ӧтияс вочаалӧны, мӧдъяс тӧдмасьӧны вылинъясӧн», – татшӧм шуӧм вылӧ подулася аслам уджын, – уджыслысь шӧр сюрӧссӧ восьтіс Мария Борисовна.
Сылӧн висьталӧм серти, тайӧ уджсӧ тырвыйӧ бура котыртӧм-нуӧдӧм могысь Комиын оз на тырмы колана мында маршрут-ордымыс. Сідз, колӧ корсьны сэтшӧм сикт-грезд, кӧні туристъяс вермасны бура тӧдмасьны сьӧд пывсянӧн. Медым пӧ найӧ аддзылісны, кыдзи ломтӧны пывсянсӧ, а сэсся и корӧсясисны сэні. Министр серти, сьӧд пывсян – тайӧ Россияса Войвылын олысь роч да мукӧд войтырлӧн збыльысь нэмӧвӧйся культура-оласног. Но Комиын татшӧмсӧ абу на аддзылӧма. Ме вӧзйи ветлыны аслам чужан сиктӧ – Одыбӧ, кор сэні нуӧдӧны «Звени, коса» ордйысьӧм. Одыбын шензьӧдана сьӧд пывсяныд ӧнӧдз на эм. Мария Бадмацыренова жӧ корис «Коми му» газет лыддьысьясӧс юӧртны министерствоӧ, кӧні нӧшта позьӧ чуймӧдны сьӧд пывсяннас, неуна мавтыштны саӧн ылі муысь воӧм туристъясӧс.
Туристъяслы ордымъясӧн тӧдмасьӧмыс петкӧдлӧма Мария Борисовналы, мый республикаын омӧля на котыртӧма паломничайтан туризм. Меным пӧ окота вӧлі тӧдмавны Перымса Степан йылысь, коді кытшовтӧма войвыв муяс, пыртӧма Енлы эскӧмӧ комиясӧс. Православиелы памятникӧн по лоӧ и Уллянаса манастыр.
–Мукӧд регионын паськыда тӧдмӧдӧны важся вичкоясӧн, и ми кӧсъям сӧвмӧдны жӧ тайӧ нырвизьсӧ, – шуис Мария Бадмацыренова.
–Бурятъяс озыр сундуксӧ шуӧны handaga. Тіян эм жӧ татшӧмыс, озыр опытыс. Мый позяс пӧртны татшӧм озырлунсьыс миян финн-йӧгра регионын?
–Мӧвпъяснымӧс кутам збыльмӧдны татчӧс йӧзкӧд, енбиа войтыркӧд, туризм сӧвмӧдан удж вӧчысь предпринимательяскӧд да накӧд, кодъяс сӧмын на кӧсйӧны босьтчыны тайӧ уджас. Тайӧ и эм менам «handagaыс» – ыззьӧдны да сӧвмӧдны, петкӧдны паськыд туй вылӧ «Гостевой туризм по-коми» проект, – восьтіс уджыслысь шӧр сюрӧссӧ Мария Борисовна. – Водзӧ колӧ дасьтыны-бурмӧдны инфраструктура, восьтыны сиктса сёян-юанӧн, тшак-вотӧсӧн вузасянінъяс сэні, кӧні лоасны туристъяслы маршрутъяс.
Висьталіс и, мый кутасны азыма уджавны, медым «Гостеприимство» федеральнӧй проект серти чуктӧдны колана сьӧм. Та могысь дасьтӧны Комиын туризм сӧвмӧдан планъяс.
–Татарстанысь уджъёртъяскӧд котыртлім экспертъяслы «Усинсксянь Казаньӧдз» тур. Сылӧн могыс, медым Казаньӧ воысь суйӧрсайса гӧсьтъяс вермисны тӧдмасьны и Арктикаса Усинскӧн, – кык регионса ӧтувъя планъясӧн юксис министр.
Збыльысь, тайӧ зэв интереснӧй да колана маршрут, ӧд Волга юбокса Казаньӧн тӧдмасьӧм бӧрын туристъяс вермасны аддзывны и войвывса Усинскысь дзик мӧд сикас серпасъяс: луннас – яръюгыд шонді да синтӧ ёран еджыд лым, рытнас – енэж пӧртмасьӧм. Гожӧмъяснас жӧ войвывса карным шензьӧдас гӧсьтъясӧс югыд войясӧн, да и дӧзмӧдчысь номъясӧн тшӧтш.
Дерт жӧ, воысьяс ошкасны войвывсалысь лышкыдлунсӧ, бура вочаалӧмсӧ.
–Менам сундукын медыджыд озырлуныс – ыджыд водзӧсӧн уджавны меным выль на финн-йӧгра регионын, – ассьыс шӧр могсӧ восьтіс Мария Бадмацыренова.
* * *
Сиам туризм котыртысьяслы гырысь вермӧмъяс! А Мария Борисовналы сё пасибӧ кыпыда да сьӧлӧмсянь варовитӧмысь! <>
Прокопий Габов.
Снимокъясыс Мария Бадмацыреновалӧн гортса архивысь.