Мылдін посёлокса Мылва уличаын олысь Надежда Матева тӧдӧ-эскӧдӧ: пенсиядырыд – медся шуда кад, кор позьӧ вӧчны ставсӧ, мый кӧсъян, кадӧн артасьтӧг, некытчӧ тэрмасьтӧг да быд здукӧн нимкодясьӧмӧн.
Тані, юрсиктса Мылва уличаын, ань быдмӧма, ворсӧма тшӧтшъяясыскӧд кутасьӧмысь да дзебсясьӧмысь. Тасянь жӧ котралӧма 1-ӧд номера школаӧ (стрӧйбаыс сёрӧнджык сотчыліс), сэсся мунӧма водзӧ велӧдчыны Сыктывкарын вузасьысьӧ, а бӧрыннас – Удораӧ овны да уджавны. Татчӧ, бать-мам керкаас, и бергӧдчӧма некымын во мысти. Сӧмын абу нин ӧтнас, а кык пиуккӧд.
Пиянӧй пӧ, нюмъялӧ ань, рочӧн эз сёрнитны – Путшкымдінын ставныс варовитісны комиӧн. Ачым пӧ сэні жӧ велалі. Быть ӧд: лавкаын быд лун ыджыд ӧчеред, и ставныс тэ дорӧ шыасьӧны комиӧн.
Комын во Надежда Николаевна зільӧма вузасянінын: медводз райпоын, сэсся ас вылӧ уджалысь дорын. Тайӧ пӧ абу кокньыд. Прилавок саяд тшӧкыдджыкасӧ лунтыр пуксьывны он слӧймы: сьӧкыдсьыс-сьӧкыд мешӧк да ящик кыскалан, кӧдзыд дырйи кынмалан, да смена помланьыс коктӧ ӧдва нин кыскалан. Та вӧсна и пенсия вылас мунӧма кокни сьӧлӧмӧн.
–Ок, лӧсьыд жӧ пенсия вылад шойччынытӧ, – вашъялӧ ань. – Пӧттӧдзыд узь, тэрмасьнытӧ некытчӧ оз ков, да вӧч, мый кӧсъян.
Со и вӧчӧ Надежда Николаевна сьӧлӧм-лолыслы колана-лӧсяланасӧ – гожӧмбыд град йӧрас ноксьӧ.
–Мырдӧн-сорӧн пуктысям. Кызвыннас картупель вӧдитам. Да син гажӧдны, сьӧлӧм бурмӧдны неуна дзоридз быдта.
Ылӧдчыштӧ, дерт. Оз мырдӧнмоз, и оз сӧмын картупель пуктыны. Ӧгуреч и помидор, свеклӧ, морков да мукӧдтор на град вылас быдмӧ-сӧвмӧ. А дзоридзьясыс мичмӧдӧны йӧрсӧ сёр арӧдз. Тугъя тюльпан, пашкыр пион да роза, статя гладиолус, мальва, быдсикас рӧма лилия, мичаа вӧччӧм астра да анемона, тшапитчытӧм эшшольция, немофила, годеция – мыйыс сӧмын абу. А нӧшта фацелия, аквилегия, газания… Арнас воссьӧ георгин. Да, збыльысь «неуна». гортас ӧшинь вылас – быдсикас рӧма фиалка, орхидея, стапелия. Йӧрсӧ окота помтӧг кытшлавны-видзӧдавны-нимкодясьны.
А видз-му берд уджысь прӧст тӧлысьяссӧ Надежда сиӧ мӧд радейтана ноклы – крючокӧн кысьӧмлы. Тӧлыд творчестволы медбур кад, окота ас ки помысь вӧчны мыйкӧ кокньыдикӧс, мичаникӧс, синмӧ шыбитчанаӧс. Киа-подъя мича салфетка, занавес, шаль, прӧшви дзоридза ковта – ставыс веж петкӧдлана! Буракӧ, та вӧсна аньлы сьӧлӧм вылас воӧ Вӧлӧгда сэтчӧс аслыспӧлӧс архитектуранас, ӧшиньын вундалӧмӧн мичмӧдӧм курич-карнизнас да прӧшви музейнас. Сэтчӧ ветлігъясас быд пӧрйӧ чуймалӧ-шензьӧ-нимкодясьӧ Вӧлӧгдаса аньяслӧн прӧшви кыан помтӧм мастерлуннас да сям-кужӧмлуннас.
Гортсьыс кытчӧ бокӧ ветлынысӧ бӧръя кадас оз ёна артмы – олӧма нин мамыс бӧрся колӧ дӧзьӧритны-тӧждысьны, но мукӧддырйиыс век жӧ вевъялӧ волыны Удораӧ важ тӧдсаяс дорас. На пӧвстысь унджыкыс арнас лэбачьяс моз жбыркнитлӧны тӧвъян патераясас, та вӧсна колӧ удитӧдчыны аддзӧдчывны накӧд Путшкымдінын. Ӧтитор сӧмын падмӧдӧ – туй абутӧм. Сиктӧдз воӧдчынысӧ он на-й письт. Сы серти Вӧлӧгда ли Улыс Новгород обласьтъясӧ ӧдйӧджык воӧдчан.
Галина Алексеевна, дерт, лэдзлӧ нывсӧ гортсьыс бокӧ ветлынысӧ, но сыкості зэв ёна гажтӧмтчӧ. Ӧд уна во нин найӧ олӧны ӧтлаын. Ӧти керкаын, ӧти вевт улын, ӧти ӧдӧн. Тӧв кӧть гожӧм, зэр кӧть лым, поводдя вылӧ видзӧдтӧг аньяс быд лун гозйӧн ветлӧдлӧны беддьӧн ПУРП-ӧдз, Абарӧдз либӧ вадорӧ лэччылӧны. Веж мороз ни шлявган зэр найӧс оз торк-падмӧд. Вӧрӧдчынытӧ пӧ быть колӧ, шуӧны мама-ныла, сӧмын пасьтасьнытӧ быть поводдя серти.
И прӧст кадсӧ аньяс ӧтмоза жӧ коллялӧны. Синмыс кӧть слаб нин, мамыс оз-оз да ӧнӧдз на жӧ босьтчывлӧ кысьыны.
Надежда Николаевна Матева шуӧ, мый юрас некор эз волы мӧвп дыр кежлӧ ветлыны кытчӧ районысь бокӧ. Тані пӧ тӧдса да радейтана быд улича, быд пельӧс. Тані ас керка, матыссаяс да рӧдвуж, радейтана йӧз, ёртъяс. А мый нӧшта колӧ, медым кывны асьтӧ шудаӧн да коланаӧн, да медым и сьӧлӧмыд вӧлі ас инас?..
Елена Савина.
Мылдін р.
Снимокъяс вылын: мича дзоридзыс шонтӧ Надежда Николаевналысь сьӧлӧмсӧ; Галина Алексеевна весь оз ов; тӧвся кӧдзыд рытъясӧ Надежда Матева кысьӧ крючокӧн.
<> Комиӧдіс Елена Плетцер.